Review Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS: Có đáng mua 2024?

Cách đây hơn một năm, Sony đã chính thức giới thiệu ống kính siêu tele zoom FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS. Cá nhân mình là một trong số ít người may mắn được trải nghiệm chiếc lens này trước cả khi nó ra mắt, và đến tháng 9/2019, mình đã tự sắm cho mình một chiếc để sử dụng liên tục từ đó đến nay.

Dùng “liên tục” có lẽ vẫn chưa đủ để diễn tả. Thực sự, Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS gần như là ống kính duy nhất mình sở hữu. Chừng nào chưa trúng số để nâng cấp lên “khủng long” FE 600mm f/4 GM, mình tin rằng chiếc 200-600mm này vẫn sẽ là “người bạn đồng hành” không thể thiếu.

Tuy nhiên, không có ống kính nào là hoàn hảo tuyệt đối. Dù mang lại những trải nghiệm tuyệt vời, nó vẫn tồn tại một vài điểm cần lưu ý mà mình sẽ chia sẻ chi tiết bên dưới. Đầu tiên, hãy cùng khám phá những điều khiến mình hài lòng nhất với chiếc lens này sau hàng trăm giờ đồng hành nhé.

❤️ Điều Gì Khiến Mình Hài Lòng Với Sony FE 200-600mm G OSS?

Ống kính Sony FE 200-600mm G OSS thực sự khiến mình hài lòng bởi khả năng mang về những bức ảnh xuất sắc với chất lượng hình ảnh đỉnh cao, độ sắc nét, khả năng tái tạo chi tiết, hiệu ứng xóa phông và hệ thống lấy nét siêu tốc.

Vậy tại sao mình lại yêu thích và luôn khuyến khích anh em chơi ảnh động vật hoang dã hay thể thao nên sở hữu chiếc lens này? Đơn giản vì sau mỗi buổi chụp, mình luôn trở về với những tấm ảnh chất lượng miễn chê. Một “bức ảnh xuất sắc” tất nhiên đòi hỏi nhiều yếu tố, nhưng đóng góp của ống kính vào đó chủ yếu nằm ở:

• Độ sắc nét đáng kinh ngạc
• Khả năng tái tạo chi tiết ấn tượng
• Chất lượng bokeh mềm mại
• Hệ thống chống rung quang học OSS hiệu quả
• Lấy nét tự động nhanh và chính xác

Độ Sắc Nét

Trước khi sở hữu ống kính Sony 200-600mm, mình là một tín đồ của Canon và từng dùng ống kính “khủng” Canon 500mm f/4L. Độ sắc nét của con quái vật đó phải nói là miễn bàn, vậy mà mình vẫn bị ống kính 200-600mm này thuyết phục sau khi thử nghiệm.

Thực tế, độ sắc nét tổng thể của hai ống kính này ngang ngửa nhau. Mình có thể “nhường” Canon một chút ở khả năng tái tạo chi tiết lông chim siêu mịn, nhưng sự khác biệt không quá lớn. Đây là điều cực kỳ ấn tượng khi bạn bắt đầu so sánh tất cả các yếu tố khác giữa chúng – một chiếc lens G nhà Sony lại có thể đứng ngang hàng với một ống kính L cao cấp của Canon.

Bokeh Mịt Mờ

Chất lượng xóa phông (bokeh) của ống kính Sony FE 200-600mm thực sự tốt hơn rất nhiều so với những gì mình mong đợi từ một ống kính G series. Đây không phải là sản phẩm đỉnh cao nhất của Sony về tiêu cự 200-600mm – nếu thế, nó đã thuộc dòng G Master danh giá và sử dụng các thấu kính XA (eXtreme Aspherical) độc quyền.

Thấu kính XA chính là “chìa khóa” mang lại bokeh mượt mà như nhung trên các ống kính G Master cao cấp. Dù 200-600mm thiếu vắng các thấu kính này, mình vẫn hoàn toàn hài lòng với hiệu ứng xóa phông mà nó tạo ra. Chủ thể tách biệt rõ ràng khỏi hậu cảnh, bokeh mịn màng, không gây khó chịu, giúp bức ảnh có chiều sâu và điểm nhấn hơn rất nhiều.

Chống Rung Bá Đạo (OSS)

Việc cầm tay chụp ở tiêu cự 600mm đòi hỏi khả năng chống rung cực tốt trước khi hiệu ứng của nó phát huy tác dụng. Với ống kính này, đặc biệt khi kết hợp với nhiều máy ảnh Sony có chống rung trong thân máy (IBIS), quy tắc “tốc độ màn trập 1/tiêu cự” xưa kia đã hoàn toàn lỗi thời.

Thay vào đó, bạn có thể tự tin chụp với tốc độ màn trập phù hợp với chuyển động của chủ thể và ý đồ của mình. Nếu chủ thể đứng yên, chụp cầm tay ở 1/60 giây không phải là điều quá khó khăn với chiếc lens này – một tốc độ chậm hơn 10 lần so với quy tắc cũ mà vẫn cho ra ảnh nét căng. Đây là điểm cộng lớn cho những ai thích sự linh hoạt khi tác nghiệp mà không cần mang vác nặng nề.

Lấy Nét Tự Động (Autofocus)

Mình gần như không nhớ được lần nào mình tự nhủ khi dùng ống kính này rằng: “Hệ thống lấy nét này không theo kịp!”. Mình từng thấy các thân máy Sony của mình đôi khi gặp khó khăn trong việc bắt nét chủ thể hoặc bị “lạc” khi theo dõi, nhưng mình chưa bao giờ đổ lỗi hoàn toàn cho ống kính về vấn đề lấy nét.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ cần lưu ý khi bạn kết hợp Sony FE 200-600mm với các teleconverter như FE 1.4x hoặc FE 2x. Qua nhiều trải nghiệm, các teleconverter này dường như không gây ảnh hưởng tiêu cực khi đi cùng các ống kính cao cấp như 400mm GM và 600mm GM. Vì vậy, mình có xu hướng kết luận rằng các vấn đề phát sinh khi dùng với 200-600mm nằm ở chính ống kính.

Tốc độ lấy nét của 200-600mm bắt đầu chậm lại khi gắn teleconverter 1.4x, và giảm đáng kể khi dùng 2x. Một khi đã lấy nét được, chúng vẫn theo dõi khá ổn, miễn là chủ thể không di chuyển quá nhanh hoặc quá thất thường. Đây là một điểm cần cân nhắc nếu bạn có ý định sử dụng teleconverter thường xuyên.

Ảnh chụp bằng teleconverter FE 1.4x.

✨ Những Chi Tiết Nhỏ Làm Nên Khác Biệt Trên Sony FE 200-600mm

Sony FE 200-600mm G OSS còn có một vài điểm cộng khác về thiết kế và tính năng sử dụng, bên cạnh chất lượng quang học và hiệu suất đáng nể, khiến nó trở nên nổi bật trong phân khúc ống kính siêu tele zoom.

• Thiết kế zoom trong: Đây là một điểm cộng lớn, giúp ống kính trông cao cấp và chắc chắn hơn rất nhiều. Cá nhân mình thấy các ống kính siêu tele zoom có thiết kế zoom ngoài thường khá “ngớ ngẩn”. Thiết kế zoom trong cũng giữ cho bụi bẩn ít lọt vào bên trong hơn và cân bằng tốt hơn khi sử dụng.

Ngàm chân máy (tripod foot) tháo rời dễ dàng không cần công cụ: Chỉ cần nới lỏng vít vặn, nhấn một nút, và toàn bộ phần chân máy sẽ trượt ra. Tính năng này mang lại sự tiện lợi đáng kể khi cần chuyển đổi giữa cầm tay và gắn chân máy. Trọng lượng và kích thước: Mình chỉ dùng chân máy vài lần cho các cảnh quay video cố định. Ngoài ra, mình toàn bộ chụp cầm tay. Sự linh hoạt này giúp mình thoải mái sáng tác, di chuyển và tìm góc chụp tốt nhất một cách nhanh chóng. Khả năng cầm tay cả ngày mà không quá mỏi là một yếu tố thay đổi cuộc chơi với ống kính siêu tele. Giá thành: Đúng là chiếc lens này có thể đắt hơn so với các ống kính 150-600mm hoặc Nikon 200-500mm trên thị trường. Tuy nhiên, Sony FE 200-600mm thực sự “ăn đứt” các đối thủ đó về hiệu suất. Sony thậm chí có thể bán nó với giá cao hơn mà vẫn được chấp nhận dựa trên kết quả mà nó mang lại. Nếu hỏi mình giữa một ống kính 100-400mm chất lượng cao và một ống kính 200-600mm chất lượng cao thì cái nào đắt hơn, mình sẽ trả lời là cái sau. Và mình rất vui khi sai lầm trong suy nghĩ đó khi nhìn vào dòng sản phẩm của Sony – một chiếc lens 200-600mm chất lượng cao lại có mức giá tiếp cận được với nhiều người hơn.

💔 Điều Gì Khiến Mình Còn Băn Khoăn Về Sony FE 200-600mm G OSS?

Có một vài điều khiến mình còn băn khoăn về Sony FE 200-600mm G OSS chủ yếu liên quan đến khả năng sử dụng và thiết kế, dù chất lượng hình ảnh mà ống kính này tạo ra vẫn rất ấn tượng.

Khi nói rằng sau mỗi buổi chụp, mình đều trở về với những bức ảnh xuất sắc, mình đã chọn từ ngữ rất cẩn thận. Gần như tất cả các điểm mình không hài lòng dưới đây đều liên quan đến khả năng sử dụng hoặc thiết kế của ống kính, chứ không phải chất lượng ảnh. Vì vậy, dù mình rất yêu những bức ảnh mà nó tạo ra, vẫn có những điều khiến mình hơi “chướng mắt” trên hành trình sáng tạo.

Đến thời điểm này, sau hơn một năm sở hữu, mình đã dần quen với những bất tiện nhỏ này, coi chúng là “chuyện thường tình”. Tuy nhiên, đây vẫn là những điều bạn nên biết trước khi quyết định mua ống kính Sony FE 200-600mm.

Không Có Chế Độ Lấy Nét Thủ Công Toàn Thời Gian (Full-time Manual Focus Override)

Full-time manual focus override nghĩa là bạn có thể điều chỉnh lấy nét bằng vòng lấy nét ngay cả khi đang ở chế độ AF. Đối với chụp ảnh chim, khả năng này cực kỳ quan trọng. Mình thường xuyên phải sử dụng lấy nét thủ công để “luồn lách” qua tán lá rậm rạp, nhanh chóng đưa lại nét khi ống kính bị “hunt focus”, và đặc biệt là khi quay video nhanh về chim – trong những tình huống mà autofocus chắc chắn sẽ thất bại.

Để khắc phục vấn đề đáng tiếc này, mình đã cài đặt một nút tùy chỉnh trên máy ảnh Sony Alpha của mình để chuyển đổi nhanh sang chế độ lấy nét thủ công khi giữ nút đó. Nhờ vậy, mình không cần phải mò mẫm tìm công tắc gạt vật lý trên thân ống kính, tiết kiệm được những giây quý giá trong nhiếp ảnh động vật hoang dã.

Không Có Khóa Vòng Zoom

Nếu bạn quan tâm đến khả năng zoom của ống kính này (mình thì hầu như chỉ dùng ở tiêu cự 600mm), bạn có thể thích thiết kế vòng zoom với hành trình ngắn. Chỉ với một chút xoay, bạn có thể thay đổi hàng trăm milimet tiêu cự. Tuy nhiên, điều này cũng có thể gây khó chịu nếu bạn không cẩn thận.

Vòng zoom hoạt động rất mượt mà, nhưng cũng rất dễ bị xê dịch khỏi tiêu cự mong muốn. Với mình, đó là 600mm mọi lúc. Vì không có khóa zoom, thậm chí không có tính năng kiểm soát độ ma sát như ống kính FE 100-400mm GM, tình trạng này xảy ra thường xuyên.

Để giải quyết, mình dùng một miếng Lens Cover của LensCoat và chồng miếng neoprene che vòng zoom lên, tạo đủ ma sát để nó không bị dịch chuyển ngẫu nhiên nhưng vẫn cho phép mình xoay nếu thực sự cần.

Vị Trí Vòng Lấy Nét Và Vòng Zoom Chưa Tối Ưu

Nếu Sony có thể sửa một điểm duy nhất trên ống kính này, thì đó chính là vị trí của vòng lấy nét và vòng zoom. Tuy nhiên, mình đoán rằng do tất cả các ống kính khác của họ đều có vòng zoom gần ngàm hơn, nên đây có lẽ là một yêu cầu đặc biệt trong thiết kế của chiếc 200-600mm.

Sự trớ trêu ở chỗ mình muốn hoán đổi vị trí của chúng chính vì đây là một ống kính siêu tele. Khi cầm tay một ống kính siêu tele, tay của bạn nên đặt gần loa che nắng hơn là gần ngàm để đạt được sự ổn định tốt nhất và đỡ mỏi hơn khi giữ máy ảnh và ống kính trong thời gian dài. Vấn đề là mình không thể giữ ống kính này một cách thoải mái và ổn định hơn vì mình cần sẵn sàng thao tác với vòng lấy nét, vốn lại nằm ở phía gần ngàm.

Không Có Điểm Chặn Căn Chỉnh Trên Vòng Kẹp Chân Máy

Mặc dù ống kính 200-600mm có các vạch căn chỉnh để bạn có thể khóa ống kính vào ngàm chân máy theo các hướng ngang và dọc tương đối chính xác bằng mắt, nhưng nó lại thiếu các rãnh vật lý mà các ống kính siêu tele khác thường có. Điều này có nghĩa là bạn phải nhấc mắt khỏi khung ngắm để căn chỉnh, gây mất thời gian và có thể bỏ lỡ khoảnh khắc.

Ngàm Chân Máy Kèm Theo Vô Dụng

Các nhà sản xuất ống kính làm ơn đừng sản xuất ngàm chân máy mà không có rãnh Arca-Swiss tương thích nữa! Nếu bạn không dùng đế Arca thì không sao, cứ gắn đế của bạn vào như bình thường. Nhưng nếu bạn dùng đế Arca – như đa số các nhiếp ảnh gia đều làm – thì bây giờ bạn lại phải tốn thêm tiền để thay ngàm hoặc thêm một miếng đế cồng kềnh vào.

Mình thấy Tamron đang làm rất tốt điều này, các hãng khác hãy học hỏi Tamron nhé.

Viền Tím (Color Fringing) Khi Quay Video

Sony làm rất tốt trong việc ẩn các khuyết điểm của ống kính ngay trong máy ảnh trước khi file được đưa vào máy tính. Mình chưa bao giờ thấy hiện tượng color fringing (viền tím) trong ảnh chụp của mình, và mình cũng không thường xuyên dùng các công cụ sửa lỗi profile ống kính trong hậu kỳ.

Tuy nhiên, khi bắt đầu quay các đoạn video ngắn về chim, mình nhận thấy viền tím xuất hiện khá rõ, đôi khi rất nặng ở những vùng quen thuộc (ví dụ: cành cây đối lập với nền trời trắng). Đây là một điểm yếu rõ ràng nếu bạn có ý định sử dụng ống kính này để quay video chuyên nghiệp.

Khung hình video cho thấy hiện tượng viền tím của ống kính 200-600mm.

🎯 Kết Luận: Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS Có Phù Hợp Với Bạn?

Ống kính Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai tìm kiếm một ống kính siêu tele chất lượng cao với mức giá phải chăng, mang lại hiệu suất quang học mạnh mẽ và sự linh hoạt vượt trội dù còn một vài nhược điểm nhỏ về thiết kế.

“Khoan đã, bạn không nói gì về khẩu độ f/5.6-f/6.3 sao?” Không, thực sự là không cần thiết. Khẩu độ của ống kính này là điều mà mình nhanh chóng chấp nhận như một phần tất yếu của nó. Vấn đề với các ống kính siêu tele “chậm” như thế này là các nguyên tắc cơ bản để tạo ra những bức ảnh đẹp vẫn không thay đổi.

Đúng là bạn cần tăng ISO lên một hoặc một khẩu rưỡi so với ống kính 600mm f/4, nhưng đó chỉ là “bình thường mới” một khi bạn vượt qua những băn khoăn so sánh nó với thứ mà nó không phải. Hơn nữa, nếu không có khẩu độ f/6.3, hầu hết mọi người sẽ không đọc bài đánh giá này và thực tế cân nhắc việc mua nó.

Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS có thể là ống kính chụp ảnh chim duy nhất trong dòng sản phẩm của họ không có giá 13.000 USD (khoảng 300 triệu VNĐ), nhưng điều đó không có nghĩa bạn phải miễn cưỡng mua nó. Thật đáng kinh ngạc những gì Sony đã làm được với một ống kính có giá khoảng 2.000 USD (khoảng 50 triệu VNĐ) mà vẫn có thể chụp ở tiêu cự 600mm.

Trong hơn một năm qua, mình đã chụp được rất nhiều bức ảnh thành công một phần nhờ thiết kế tương đối nhỏ gọn, nhẹ nhàng, mang lại sự linh hoạt cao hơn khi chụp và hiệu suất quang học mạnh mẽ giúp mình tự tin crop ảnh. Mặc dù có một vài nhược điểm về bố cục và thiết kế, mình vẫn là một chủ sở hữu tự hào về ống kính này.