Softbox và tản sáng: chọn kích thước, hình dạng và ngàm đúng cho đèn bạn đang có

  • Cập nhật : 05-09-2026 14:15:39
  • Đã xem: 10

Người mới hay hỏi "đèn nào cho ánh sáng đẹp", trong khi thứ quyết định ánh sáng mềm hay gắt là kích thước nguồn sáng so với chủ thể — tức là tản sáng, không phải đèn. Cùng một đèn, gắn softbox 60 cm đặt sát mặt và gắn reflector 18 cm đặt xa cho hai kiểu ảnh khác hẳn. Bài này giúp chọn đúng tản sáng đầu tiên.

Quy tắc duy nhất cần nhớ: to so với chủ thể và đặt gần

Nguồn sáng càng lớn so với chủ thể và càng gần thì bóng đổ càng mềm. Chữ "so với" quan trọng: softbox 120 cm đặt cách 4 m cho bóng gắt hơn softbox 60 cm đặt cách 60 cm. Vì vậy đừng mua softbox lớn nhất có thể; hãy mua cỡ vừa với không gian bạn đặt được đèn.

Mốc thực dụng: chụp chân dung nửa người, softbox 60–90 cm đặt cách 1 m là mềm đẹp. Chụp sản phẩm nhỏ trên bàn, softbox 40–60 cm là đủ và dễ xoay. Chụp toàn thân hoặc nhóm hai ba người, cần 120–150 cm hoặc dù lớn. Ánh sáng gắt có chủ đích (thời trang, thể thao, ảnh đen trắng tương phản) thì ngược lại: dùng reflector nhỏ, đặt xa.

Hình dạng: mỗi loại giải quyết một việc

Softbox chữ nhật / vuông. Loại phổ thông nhất, cho ánh sáng đều, giả cửa sổ. Hợp chụp sản phẩm và chân dung nói chung. Dạng vuông 60–80 cm là chiếc đầu tiên nên có.

Octa (bát giác). Cho catchlight tròn trong mắt, tự nhiên hơn khi chụp chân dung. Thường có kích thước lớn 90–150 cm, là lựa chọn chính của nhiều người chụp người.

Strip (dải hẹp). Dài và hẹp, ví dụ 30×120 cm, dùng làm đèn ven (rim light) tạo viền sáng dọc thân người hoặc tạo dải phản chiếu trên sản phẩm bóng như chai, đồng hồ, điện thoại. Hiếm khi là đèn chính.

Dù (umbrella). Rẻ, mở trong vài giây, cho vùng sáng rộng và lan tỏa nhưng khó kiểm soát tràn sáng. Dù xuyên (trắng) cho sáng mềm, dù phản (đen ngoài bạc/trắng trong) hiệu suất cao hơn. Hợp với người mới, chụp nhóm, và đi chụp ngoài phải dựng nhanh.

Parabolic (dù sâu). Dù lòng sâu, tập trung sáng hơn, cho độ chuyển bóng đặc trưng và tương phản cao hơn softbox cùng cỡ. Thường dùng trong thời trang, beauty. Giá cao và cần đèn mạnh.

Beauty dish. Chảo nông có tấm chắn giữa, cho ánh sáng giữa mềm và gắt, làm nổi khối gương mặt. Dùng trong beauty, chân dung có trang điểm.

Phụ kiện thay đổi tính chất ánh sáng

Grid (tổ ong). Gắn trước softbox để thu hẹp chùm sáng, chống tràn lên phông và tường. Chụp trong phòng nhỏ, gần như bắt buộc có grid cho đèn chính; nếu không, phông sẽ sáng theo và mất chiều sâu.

Lớp tản trong (inner diffuser). Softbox có hai lớp tản cho sáng đều hơn nhưng mất khoảng 1 stop; bỏ lớp trong khi cần hiệu suất hoặc muốn ánh sáng có "độ bóng" hơn.

Hắt sáng (reflector 5 trong 1). Không phải tản sáng nhưng là món rẻ nhất để bù bóng phía đối diện đèn. Với một đèn, một softbox và một tấm hắt, bạn đã đủ cho phần lớn chân dung và sản phẩm.

Ngàm: kiểm tra trước khi đặt hàng

Phần lớn softbox trên thị trường dùng ngàm Bowens, và phần lớn flash rời, đèn LED COB từ 60 W trở lên cũng dùng Bowens. Nếu đèn bạn có ngàm Bowens, gần như mọi softbox đều lắp được. Ba trường hợp cần adapter hoặc mua đúng loại: speedlite gắn máy (cần bracket có ngàm Bowens), đèn LED nhỏ dùng ngàm riêng của hãng (Godox ngàm nhỏ, Aputure ngàm riêng cho dòng mini, Zhiyun Molus), và đèn Profoto hoặc Elinchrom dùng ngàm riêng. Đọc dòng "ngàm" trong tên sản phẩm; nếu không ghi, hỏi trước khi mua.

Với đèn LED liên tục, chú ý thêm hai điều: softbox phải chịu được nhiệt khi đèn chạy lâu (đèn COB 300 W trở lên nóng đáng kể), và softbox dùng cho video nên có lớp tản dày hơn để không thấy điểm sáng của COB trong phản chiếu.

Bộ đầu tiên theo mục đích

Chân dung một đèn: octa 90 cm hoặc softbox vuông 80 cm có grid, thêm tấm hắt 5 trong 1. Sản phẩm trên bàn: hai softbox vuông 50–60 cm, một strip 30×90 để tạo dải phản chiếu, và phông trắng. Quay video nói trước máy: softbox vuông 60–90 cm có lớp tản dày gắn đèn COB, thêm một đèn nhỏ hắt hậu cảnh. Đi chụp ngoài: dù phản 100 cm và dù xuyên, mở trong vài giây, gập gọn.

Danh sách tản sáng đang có tại softbox và phụ kiện tản sáng; đèn liên tục và cách chọn đèn COB ở bài chọn đèn LED quay phim; chân đèn và tay treo tại chân máy, đầu bi và chân đèn.

❓Softbox cỡ nào cho chân dung?

Nửa người: 60–90 cm đặt cách khoảng 1 m. Toàn thân hoặc hai người: 120–150 cm. Quan trọng là kích thước so với chủ thể và khoảng cách đặt đèn, không phải cỡ tuyệt đối.

❓Octa và softbox vuông khác nhau ở đâu?

Octa cho catchlight tròn trong mắt, tự nhiên hơn khi chụp người và thường có cỡ lớn; softbox vuông giả ánh sáng cửa sổ, đều và hợp chụp sản phẩm.

❓Dù và softbox nên chọn cái nào trước?

Dù rẻ, mở nhanh, hợp người mới và chụp ngoài, nhưng tràn sáng khó kiểm soát. Softbox kiểm soát tốt hơn và gắn được grid; nếu chụp trong phòng nhỏ nên chọn softbox có grid.

❓Ngàm Bowens là gì?

Ngàm tiêu chuẩn phổ biến nhất để gắn tản sáng lên đèn; phần lớn flash rời và đèn LED COB từ 60 W dùng ngàm này. Speedlite và đèn LED nhỏ cần adapter hoặc ngàm riêng.

❓Grid có cần không?

Cần khi chụp trong phòng nhỏ để ánh sáng không tràn lên phông và tường; không có grid, hậu cảnh sáng theo và ảnh mất chiều sâu.

Author

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: [email protected]

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"                

Loading