Fujifilm QuickSnap Thống Trị, Kodak Fling Thất Bại: Lịch Sử Máy

Năm nay đánh dấu kỷ niệm 40 năm ra đời của Fujifilm QuickSnap – chiếc máy ảnh dùng một lần huyền thoại mà ở Nhật được biết đến với cái tên Utsurun-Desu (nghĩa là 'Nó chụp ảnh được đấy!'). Ra mắt năm 1986, QuickSnap nhanh chóng tạo nên cơn sốt, mặc dù ban đầu được gọi là 'disposable' nhưng sau đó đã đổi thành 'single-use' để có hình ảnh tích cực hơn trong mắt công chúng.

QuickSnap thường được ca ngợi là người tiên phong, mở ra kỷ nguyên thành công rực rỡ cho dòng máy ảnh dùng một lần. Tuy nhiên, liệu nó có thực sự là chiếc máy ảnh 'dùng một lần' đầu tiên trên thế giới? Chắc chắn là không rồi, lịch sử còn nhiều điều bất ngờ hơn thế!

Sự trỗi dậy của máy ảnh dùng một lần: Fujifilm QuickSnap và Kodak Fling

Sự trỗi dậy của máy ảnh dùng một lần được đánh dấu bằng thành công vang dội của Fujifilm QuickSnap vào năm 1986, định hình một phân khúc thị trường tiện lợi và giá cả phải chăng, trong khi đối thủ Kodak Fling lại gặp phải thách thức về chất lượng hình ảnh.

Vào năm 1986, Fujifilm đã giới thiệu dòng máy ảnh QuickSnap. Đây là chiếc máy ảnh 'dùng một lần' hay 'sử dụng một lần' đầu tiên thực sự thành công trên thị trường. Được trang bị cuộn phim màu Fujifilm Superia 27 kiểu, nó nhanh chóng trở nên cực kỳ phổ biến trong suốt thập niên 1990 và 2000, với doanh số tại Nhật Bản đạt đỉnh hơn 89 triệu chiếc vào năm 1997.

Để đáp trả, Kodak ra mắt chiếc Fling vào năm sau đó. Thế nhưng, định dạng phim 16mm nhỏ hơn của Fling lại cho ra chất lượng hình ảnh kém hơn đáng kể (đặc biệt khi phóng to) so với sản phẩm của Fuji sử dụng phim 35mm lớn hơn.

Chỉ trong vòng một năm, Kodak Fling đã bị loại bỏ và được thay thế bằng Kodak FunSaver vào năm 1988, một sản phẩm vẫn còn được bán cho đến tận ngày nay.

Những bước đi đầu tiên: Nguồn gốc 160 năm trước của máy ảnh dùng một lần

Máy ảnh dùng một lần thực sự có nguồn gốc từ năm 1886 với Ready Fotografer của AP Whittell, một chiếc máy ảnh lỗ kim bằng giấy nặng chỉ 25 xu, ra đời rất lâu trước khi các thương hiệu lớn như Fujifilm xuất hiện.

Trở lại năm 1886, một người Mỹ tên AP Whittell đã tạo ra chiếc Ready Fotografer của mình. Đây là một chiếc máy ảnh lỗ kim (pinhole camera) cực kỳ nhẹ, sử dụng hộp giấy cứng và một tấm kính khô kích thước khoảng 2x2 inch.

Để lấy tấm phim ra tráng rửa, chiếc máy ảnh này phải được cắt ra, đồng nghĩa với việc nó không thể sử dụng lại sau một lần chụp. Đúng chuẩn 'dùng một lần' từ hơn một thế kỷ trước!

Mặc dù chỉ được bán với giá 25 xu vào thời điểm mà những chiếc máy ảnh thông thường có giá lên tới 50 đô la, Ready Fotografer lại là một ý tưởng đi trước thời đại và nhanh chóng biến mất sau vài năm trên thị trường.

Những nỗ lực tiên phong trong thế kỷ 20: Từ Ready Fotografer đến IMP

Thế kỷ 20 chứng kiến nhiều nỗ lực đột phá trong công nghệ máy ảnh dùng một lần, bắt đầu từ Picture-Box năm 1948 với cơ chế gửi về nhà phát triển phim, qua Photo-Pac với thiết kế bền hơn và Encore sang trọng, cho đến IMP camera bằng nhựa có thể tái sử dụng một phần vào năm 1951.

Mọi thứ im ắng cho đến năm 1948, khi chiếc Picture-Box xuất hiện. Đây là một chiếc máy ảnh làm từ bìa cứng, có ống kính đơn giản, màn trập cố định (khoảng 1/25 giây) và cơ chế cuộn phim 35mm. Sau khi chụp xong, người dùng sẽ gửi chiếc máy ảnh này lại để tráng phim và in ảnh.

Chiếc máy ảnh bìa cứng này bị hủy trong quá trình tráng rửa, nên rất ít chiếc còn tồn tại đến ngày nay. Năm tiếp theo, một người Mỹ khác, HM Stiles, đã phát minh ra cách đóng gói phim 35mm trong một vỏ bìa cứng giá rẻ, loại bỏ cơ chế vận chuyển phim chính xác và tốn kém.

Chiếc Photo-Pac chụp được 8 bức ảnh trên phim 35mm và được bán với giá 1.29 đô la, bao gồm cả phí gửi thư trả trước cho việc tráng rửa và in ảnh. Hướng dẫn sử dụng cực kỳ đơn giản: 'Ngắm – Chụp – Gửi'.

Chiếc máy này bền hơn Picture-Box nhờ sử dụng một số bộ phận bằng nhựa, mặc dù không rõ chính xác là bộ phận nào. Tuy nhiên, Photo-Pac cũng là một ý tưởng đi trước thời đại và giống như Picture-Box, nó đã không để lại dấu ấn lâu dài trên thị trường.

Công ty Encore Camera ở California sản xuất những chiếc máy ảnh dùng một lần cao cấp hơn. Thay vì màu sắc và họa tiết tươi sáng, vỏ bìa cứng của các máy ảnh Encore được thiết kế để trông giống như da thuộc hoặc da thằn lằn sang trọng.

Ra mắt khoảng năm 1950, những chiếc máy ảnh 'chụp và gửi' này chụp 12 kiểu ảnh trên phim 127 và thường được các ngân hàng, hãng hàng không dùng làm quà tặng khuyến mãi. Người dùng chỉ cần cho 1.25 đô la vào một khe dưới đáy máy, cùng với một con tem 6 xu và nhãn địa chỉ của mình để gửi đi in ảnh.

Công ty sẽ tráng phim và gửi ảnh trả lại, đồng thời thường xuyên tái chế cơ chế ống kính và màn trập vào các máy ảnh mới. Mặc dù ngày chính xác không rõ, nhưng Encore và chiếc máy ảnh của họ đã biến mất vào cuối thập kỷ đó.

Năm 1951, chiếc IMP camera ra đời, là một máy ảnh dùng một lần bằng nhựa với giá 1.79 đô la, được nạp sẵn 12 kiểu phim 35mm. Giống như những sản phẩm trước đó, nó mang đến sự đơn giản với chi phí thấp. Tiếp theo là chiếc The Pro, bán với giá 3 đô la cộng thêm 1 đô la phí xử lý. Và vào đầu những năm 1970, Mini-Mate trở thành máy ảnh dùng một lần đầu tiên được trang bị phim màu!

Tuy nhiên, sự đổi mới lớn nhất của IMP là dù chiếc máy ảnh này là 'dùng một lần' đối với người dùng (và được gửi lại để tráng rửa), nhưng thân máy bằng nhựa thực tế có thể tái sử dụng. Công ty có thể thu hồi, nạp lại phim và bán lại thân máy, biến nó thành một hình thức tái chế sớm trong ngành công nghiệp.

Cuộc đua công nghệ: Techni-Pak và Love

Cuộc đua công nghệ trong những năm 1970 chứng kiến Technicolor Inc. ra mắt Techni-Pak vào năm 1972 với tính năng điều chỉnh khẩu độ và thiết kế tái sử dụng, trong khi công ty Canada giới thiệu Love (Lure) vào năm 1973 với khả năng chụp 12 ảnh màu 16mm và hỗ trợ đèn flash Magicube.

Năm 1972, Technicolor Inc. cũng tham gia cuộc chơi khi giới thiệu chiếc máy ảnh Techni-Pak 'có thể trả lại'. Sản xuất tại Hong Kong, Techni-Pak là chiếc máy ảnh dùng một lần đầu tiên có tính năng điều chỉnh khẩu độ (exposure stops) linh hoạt. Chiếc máy ảnh 35mm không cần lấy nét này chụp được 20 bức ảnh màu và có các cài đặt khẩu độ cho điều kiện 'sáng' và 'mây mù'.

Được thiết kế để chỉ các đại lý của Technicolor mới có thể mở máy, chúng có thể tái sử dụng. Một chiếc Techni-Pak đã nạp lại phim sẽ được gửi trả lại cho người dùng cùng với những bức ảnh đã in của họ, và hệ thống này kéo dài đến giữa những năm 1980.

Năm 1973, một công ty Canada giới thiệu chiếc Lure màu 16mm, được bán ở Hoa Kỳ với tên Love. Với 12 kiểu chụp, Love bao gồm một ngàm cho bóng đèn flash Magicube và người dùng cuộn phim trong máy bằng cách xoay ngàm.

Mặc dù là sản phẩm cùng thời với Techni-Pak, Love lại không được thiết kế để tái sử dụng; để tráng rửa phim, chiếc máy ảnh phải được 'bóc tách như một quả óc chó'. Doanh số của máy ảnh Love (bán ở Mỹ, Canada, Vương quốc Anh và Ý) đã giảm dần vào cuối những năm 1970. Thiết kế này được bán cho một công ty Brazil vào năm 1981 và hoàn toàn biến mất vào giữa thập kỷ đó.

Fujifilm QuickSnap: Ngôi vương của dòng máy ảnh dùng một lần

Fujifilm QuickSnap trở thành ngôi vương của dòng máy ảnh dùng một lần khi ra mắt vào năm 1986, nhờ chiến lược thị trường hiệu quả và việc sử dụng phim 35mm chất lượng cao, giúp nó đạt đỉnh doanh số hơn 89 triệu chiếc tại Nhật Bản vào năm 1997 và trở thành biểu tượng toàn cầu.

Vấn đề lớn của tất cả các nhà sản xuất trước đó là phân khúc 'máy ảnh dùng một lần' chỉ là một thị trường ngách, thiếu đi một tên tuổi lớn như Kodak, Fujifilm, Ilford hay Agfa để tạo cú hích. Nhưng mọi thứ đã thay đổi vào năm 1986.

Chính vào thời điểm đó, Fujifilm đã giới thiệu dòng QuickSnap của mình. QuickSnap là chiếc máy ảnh 'dùng một lần' thực sự thành công đầu tiên, gặt hái được tiếng vang lớn. Được nạp sẵn 27 kiểu phim màu Fujifilm Superia, nó trở nên cực kỳ phổ biến trong suốt thập niên 1990 và 2000, với doanh số tại Nhật Bản đạt đỉnh hơn 89 triệu chiếc vào năm 1997.

Kodak đã phản ứng ngay năm sau với chiếc Fling của mình, nhưng định dạng phim 16mm nhỏ hơn của nó đồng nghĩa với chất lượng hình ảnh thấp hơn (đặc biệt khi phóng to) so với sản phẩm của Fuji, vốn sử dụng phim 35mm lớn hơn. Vì vậy, chỉ trong vòng một năm, Fling đã bị 'quăng đi' và được thay thế vào năm 1988 bằng Kodak FunSaver – một sản phẩm vẫn còn được bán cho đến tận ngày nay.

Di sản của máy ảnh dùng một lần: Vượt qua kỷ nguyên số

Mặc dù kỷ nguyên máy ảnh kỹ thuật số và smartphone đã làm giảm đáng kể doanh số, cả Fujifilm QuickSnap và Kodak FunSaver đều vượt qua được thử thách, với doanh số hồi phục và trở thành lựa chọn yêu thích cho nhiếp ảnh đám cưới, du lịch hay phong cách retro.

Dù đã bị lỗi thời phần lớn bởi sự trỗi dậy của điện thoại thông minh, cả QuickSnap và FunSaver đều đã sống sót qua quá trình chuyển đổi sang kỹ thuật số đầy ngoạn mục. Doanh số giảm xuống dưới 5 triệu chiếc mỗi năm vào năm 2012, nhưng đã phục hồi lên hơn 9 triệu chiếc vào năm 2019, củng cố vị thế của chúng như một món đồ không thể thiếu trong các đám cưới, chuyến du lịch và nhiếp ảnh phong cách retro.

Người ta ước tính rằng vào năm 2025, doanh số máy ảnh dùng một lần trên toàn cầu sẽ đạt 1.02 tỷ đô la. Điều này cho thấy chúng sẽ không biến mất trong tương lai gần. Và ngay cả chiếc Fling 'thất bại' ngày nào cũng vẫn sống động về mặt tinh thần, trở thành nguồn cảm hứng cho thiết kế phổ biến nhất của Kodak Charmera!

Nếu bạn là một người đam mê nhiếp ảnh và muốn khám phá thêm về các thiết bị hình ảnh hiện đại, hãy ghé thăm danh mục máy ảnh và máy quay tại NexShop.vn để tìm cho mình những lựa chọn tối ưu nhất!

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: [email protected]

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"