Có ba loại kính lọc mà gần như người chụp nào cũng gặp trong tuần đầu cầm máy: UV, CPL và ND. Chúng bị gộp chung vào một chỗ trên kệ nên dễ hiểu nhầm là "cùng một họ, cái nào cũng được". Thực ra chỉ một trong ba là thứ hậu kỳ không thay được.
Trên máy phim, kính lọc UV cắt tia cực tím để ảnh bớt ám xanh. Cảm biến số đã tự xử lý chuyện đó, nên tác dụng quang học của UV ngày nay gần như bằng không.
Trước khi lắp kính lọc lên ống kính máy ảnh để bảo vệ thấu kính hoặc quay chụp ngoài trời nắng gắt, người mới cầm máy thực hiện theo 6 bước:
Kính lọc VND cấu tạo từ hai lớp thấu kính phân cực xoay chồng lên nhau. Khi vặn vượt quá vạch giới hạn tối đa trên vành filter (đặc biệt trên ống kính góc rộng), hiện tượng giao thoa phân cực sẽ tạo ra vệt tối hình chữ X; chỉ cần xoay lùi nhẹ về trong phạm vi vạch chia là hình ảnh trong suốt trở lại.
Người chụp có thể mua kính lọc ND theo đường kính của ống kính lớn nhất đang sở hữu (như 77 mm hoặc 82 mm) rồi gắn vòng chuyển Step-up Ring (ví dụ 67-77 mm) để dùng chung cho các ống kính nhỏ hơn.
Nó vẫn đáng mua vì lý do khác: nó nhận thay mọi va quệt. Cát ở biển, ngón tay của người lạ, mép bàn khi đặt máy xuống — tất cả rơi lên tấm kính vài trăm nghìn thay vì lên thấu kính trước của ống kính. Thay filter luôn rẻ hơn đánh bóng lại thấu kính.
Điều kiện duy nhất: đừng mua loại quá rẻ. Kính không phủ đa lớp sẽ sinh bóng ma và loá khi có đèn hoặc mặt trời trong khung hình — nghĩa là nó phá hỏng chính bức ảnh mà bạn đang cố bảo vệ ống kính để chụp. Các dòng phủ đa lớp như Slim PROII hay NanoPro của Haida, hoặc FS PLUS và Super DHG của Marumi, là mức tối thiểu hợp lý.
CPL, hay kính lọc phân cực tròn, cắt ánh sáng phản xạ trên bề mặt không phải kim loại. Xoay vòng ngoài của filter và bạn sẽ thấy:
Đây là hiệu ứng vật lý: ánh sáng phản xạ bị chặn ngay trước khi vào cảm biến, nên không có thanh trượt nào trong hậu kỳ tạo lại được. Hai điều cần nhớ khi dùng: CPL lấy đi khoảng 1 đến 2 stop sáng, và hiệu quả mạnh nhất khi hướng máy vuông góc với mặt trời, yếu nhất khi chụp ngược hoặc xuôi sáng. Với ống góc rộng, xoay quá tay sẽ làm trời xanh không đều — một góc đậm, góc kia nhạt.
Kính lọc UV và kính lọc ND khác biệt cốt lõi ở chức năng nào trong chụp ảnh?
Kính lọc UV như dòng kính lọc Carl Zeiss T* UV chính hãng chủ yếu đóng vai trò lớp giáp trong suốt bảo vệ thấu kính trước trước trầy xước và bụi bẩn. Ngược lại, các dòng kính lọc ND hoặc bộ phân cực như kính lọc PolarPro Vivid Collection chính hãng có nhiệm vụ cản bớt cường độ ánh sáng đi vào cảm biến, giúp người chụp thoải mái hạ tốc độ màn trập để tạo hiệu ứng chuyển động mịn hoặc mở khẩu lớn dưới trời nắng gắt.
ND là kính giảm sáng trung tính, đơn giản là làm tối đều toàn khung hình mà không đổi màu. Hai công dụng:
Người quay video nên nhìn sang Variable ND — loại xoay để đổi mức giảm sáng liên tục, tiện khi ánh sáng thay đổi giữa cảnh. Bù lại, xoay tới giới hạn của dải sẽ tạo vệt chữ X trên khung hình; các dòng ghi rõ khoảng an toàn như "1-5 stops" là để tránh chuyện đó.
Filter tròn vặn ren, gọn, đủ cho hầu hết trường hợp. Hệ filter vuông cần thêm một khay giữ (holder) và đắt hơn, nhưng thắng ở hai chỗ: dùng được filter chuyển sắc (GND) để ghìm trời sáng mà giữ tiền cảnh, và lắp được lên các ống siêu rộng có thấu kính lồi không vặn ren được. Đây là lý do dân chụp phong cảnh hay chuyển sang hệ vuông sau vài năm.
Ống kính của bạn có nhiều đường kính khác nhau — con số ghi sau ký hiệu đường kính trên nắp trước, ví dụ 67mm, 77mm, 82mm. Thay vì mua mỗi ống một bộ filter, mua theo phi lớn nhất trong bộ ống kính rồi dùng vòng step-up cho các ống nhỏ hơn. Vòng step-up rất rẻ. Hệ filter gắn nam châm cũng đáng cân nhắc nếu bạn đổi ống liên tục: tháo lắp trong một giây thay vì vặn ren.
NexShop có đủ ba nhóm và cả hệ vuông: xem kính lọc UV, kính lọc CPL, hệ filter NiSi và kính lọc Marumi. Không chắc ống kính của mình phi bao nhiêu, gọi 0868 417 786 và đọc tên ống, bên em tra giúp.
❓Kính lọc UV có còn cần thiết trên máy ảnh số không?
Về quang học thì gần như không, vì cảm biến số đã tự xử lý tia cực tím. Nhưng nó vẫn đáng mua để bảo vệ thấu kính trước khỏi va quệt, cát và vân tay — thay một tấm filter luôn rẻ hơn sửa ống kính. Điều kiện là phải chọn loại phủ đa lớp, vì kính rẻ sẽ gây loá và bóng ma.
❓CPL và ND khác nhau ra sao?
CPL cắt ánh sáng phản xạ nên làm trong mặt nước, bỏ loá trên kính và làm đậm trời xanh — hiệu ứng này hậu kỳ không tạo lại được. ND chỉ làm tối đều toàn khung để phơi sáng lâu hơn hoặc mở khẩu lớn giữa trời nắng. Hai loại giải quyết hai vấn đề khác nhau.
❓Vì sao CPL của tôi làm trời xanh không đều?
Vì hiệu ứng phân cực phụ thuộc góc so với mặt trời, mạnh nhất khi máy hướng vuông góc với mặt trời. Ống góc rộng thu cả vùng mạnh lẫn vùng yếu vào một khung nên trời bị loang. Cách xử lý là xoay bớt hiệu ứng, hoặc đổi góc chụp.
❓Variable ND có thay được bộ ND cố định không?
Trong phần lớn tình huống quay video thì được, và tiện hơn nhiều khi ánh sáng thay đổi. Nhược điểm là xoay tới hai đầu dải sẽ xuất hiện vệt chữ X trên khung hình, nên nên chọn loại ghi rõ khoảng an toàn và không dùng vượt khoảng đó.
❓Mua filter theo đường kính nào cho đỡ tốn?
Mua theo ống kính có đường kính lớn nhất trong bộ của bạn, rồi dùng vòng step-up để lắp xuống các ống nhỏ hơn. Vòng step-up rẻ hơn nhiều so với mua thêm một bộ filter.
Tác giả: Nexshop
NexShop là cửa hàng máy ảnh, máy quay chính hãng tại Hà Nội. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ chính hãng với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.
Số điện thoại: 0868417786
Email: okharon@gmail.com
Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"
CÔNG TY TNHH NEXSHOP
Mã số thuế: 0106922540

Đăng ký nhận tin
Đồng hành cùng chúng tôi
Đang xử lý...
CÔNG TY TNHH NEXSHOP / Mã số thuế: 0106922540 / Copyright 2026 Nexshop. All rights reserved.
Thiết kế web bởi
Nhanh.vn