Kính lọc cho người mới: UV, CPL và ND — cái nào thật sự cần

Có ba loại kính lọc mà gần như người chụp nào cũng gặp trong tuần đầu cầm máy: UV, CPL và ND. Chúng bị gộp chung vào một chỗ trên kệ nên dễ hiểu nhầm là "cùng một họ, cái nào cũng được". Thực ra chỉ một trong ba là thứ hậu kỳ không thay được.

UV — không còn lọc gì, nhưng vẫn nên mua

Trên máy phim, kính lọc UV cắt tia cực tím để ảnh bớt ám xanh. Cảm biến số đã tự xử lý chuyện đó, nên tác dụng quang học của UV ngày nay gần như bằng không.

Nó vẫn đáng mua vì lý do khác: nó nhận thay mọi va quệt. Cát ở biển, ngón tay của người lạ, mép bàn khi đặt máy xuống — tất cả rơi lên tấm kính vài trăm nghìn thay vì lên thấu kính trước của ống kính. Thay filter luôn rẻ hơn đánh bóng lại thấu kính.

Điều kiện duy nhất: đừng mua loại quá rẻ. Kính không phủ đa lớp sẽ sinh bóng ma và loá khi có đèn hoặc mặt trời trong khung hình — nghĩa là nó phá hỏng chính bức ảnh mà bạn đang cố bảo vệ ống kính để chụp. Các dòng phủ đa lớp như Slim PROII hay NanoPro của Haida, hoặc FS PLUS và Super DHG của Marumi, là mức tối thiểu hợp lý.

CPL — loại duy nhất Photoshop không làm được

CPL, hay kính lọc phân cực tròn, cắt ánh sáng phản xạ trên bề mặt không phải kim loại. Xoay vòng ngoài của filter và bạn sẽ thấy:

• Mặt nước trong ra, nhìn được xuống đáy thay vì chỉ thấy trời phản chiếu.
• Lớp loá trên kính, trên lá cây bóng và trên sơn xe biến mất, màu trở lại đậm hơn.
• Trời xanh đậm hơn hẳn, mây tách khỏi nền.

Đây là hiệu ứng vật lý: ánh sáng phản xạ bị chặn ngay trước khi vào cảm biến, nên không có thanh trượt nào trong hậu kỳ tạo lại được. Hai điều cần nhớ khi dùng: CPL lấy đi khoảng 1 đến 2 stop sáng, và hiệu quả mạnh nhất khi hướng máy vuông góc với mặt trời, yếu nhất khi chụp ngược hoặc xuôi sáng. Với ống góc rộng, xoay quá tay sẽ làm trời xanh không đều — một góc đậm, góc kia nhạt.

ND — kéo dài thời gian, hoặc mở khẩu giữa trưa

ND là kính giảm sáng trung tính, đơn giản là làm tối đều toàn khung hình mà không đổi màu. Hai công dụng:

• Chụp phơi sáng dài ban ngày — làm mượt mặt nước và mây. Mức ND1000 hoặc mạnh hơn cho phép phơi vài chục giây giữa trời sáng.
• Quay video — để giữ tốc độ màn trập ở khoảng gấp đôi số khung hình (quy tắc 180 độ) mà vẫn mở khẩu lớn xoá phông. Không có ND thì giữa trưa buộc phải khép khẩu và mất hết độ mờ hậu cảnh.

Người quay video nên nhìn sang Variable ND — loại xoay để đổi mức giảm sáng liên tục, tiện khi ánh sáng thay đổi giữa cảnh. Bù lại, xoay tới giới hạn của dải sẽ tạo vệt chữ X trên khung hình; các dòng ghi rõ khoảng an toàn như "1-5 stops" là để tránh chuyện đó.

Tròn hay vuông?

Filter tròn vặn ren, gọn, đủ cho hầu hết trường hợp. Hệ filter vuông cần thêm một khay giữ (holder) và đắt hơn, nhưng thắng ở hai chỗ: dùng được filter chuyển sắc (GND) để ghìm trời sáng mà giữ tiền cảnh, và lắp được lên các ống siêu rộng có thấu kính lồi không vặn ren được. Đây là lý do dân chụp phong cảnh hay chuyển sang hệ vuông sau vài năm.

Mẹo mua đỡ tốn

Ống kính của bạn có nhiều đường kính khác nhau — con số ghi sau ký hiệu đường kính trên nắp trước, ví dụ 67mm, 77mm, 82mm. Thay vì mua mỗi ống một bộ filter, mua theo phi lớn nhất trong bộ ống kính rồi dùng vòng step-up cho các ống nhỏ hơn. Vòng step-up rất rẻ. Hệ filter gắn nam châm cũng đáng cân nhắc nếu bạn đổi ống liên tục: tháo lắp trong một giây thay vì vặn ren.

Chọn ở đâu

NexShop có đủ ba nhóm và cả hệ vuông: xem kính lọc UV, kính lọc CPL, hệ filter NiSi và kính lọc Marumi. Không chắc ống kính của mình phi bao nhiêu, gọi 0868 417 786 và đọc tên ống, bên em tra giúp.

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: [email protected]

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"