Ký Ức Ảnh Lịch Sử: Nhìn lại Thảm Kịch 11/9 Qua Góc Máy Nhiếp Ảnh

25 Năm Sau Vụ Tấn Công Khủng Bố Kinh Hoàng Nhất Thế Giới: Những Kỷ Niệm Ảnh 9/11

Tròn 25 năm kể từ ngày hôm nay, nước Mỹ đã trải qua cuộc tấn công khủng bố lớn nhất lịch sử thế giới, cướp đi sinh mạng gần 3.000 người và làm bị thương vô số người khác. Số người thiệt mạng vẫn tiếp tục tăng lên do các bệnh tật liên quan đến sự kiện đó.

Sự việc này được xem là "sự kiện được chụp ảnh nhiều nhất trong lịch sử". Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, lực lượng operatives của al-Qaeda đã thực hiện một cuộc cướp máy bay phối hợp, gây ra thảm kịch khi đâm các chuyến bay thương mại vào Tòa Tháp Đôi ở Manhattan, khu Pentagon tại Virginia và cả một vùng nông thôn Pennsylvania nhờ sự hy sinh anh dũng của hành khách.

Không thể ngạc nhiên, những vụ tấn công khủng bố tại New York — thành phố lớn nhất nước Mỹ và là trung tâm truyền thông toàn cầu khổng lồ — đã thu hút lượng ảnh báo chí đông đảo nhất. Từ những tiếng nổ ban đầu cho đến sự sụp đổ của các tòa tháp sau đó, cùng với công tác cứu hộ và dọn dẹp quy mô lớn, vô số nhiếp ảnh gia nổi tiếng từ New York và khắp nơi đều có mặt tại hiện trường để ghi lại những khung hình lịch sử.

Khoảnh Khắc Lịch Sử Trong Ký Ức Máy Ảnh

Vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 diễn ra vào một thời điểm rất đặc biệt trong lịch sử nhiếp ảnh, điều này chắc chắn đã tác động đến cách sự kiện được ghi lại. Thời đó điện thoại thông minh còn xa vời, nghĩa là hầu hết mọi người không mang theo máy ảnh bên mình liên tục.

Máy ảnh kỹ thuật số vẫn là công nghệ mới mẻ, và chỉ một lượng nhỏ các chuyên gia cùng tòa soạn tin tức chuyển sang sử dụng chúng vào năm 2001. Việc truyền phát video chưa phổ biến. Mặc dù những bi kịch đã gắn liền với lịch sử nhân loại qua hàng thiên niên kỷ, nhưng khả năng của máy ảnh vẫn là sức mạnh vĩ đại nhất: lưu giữ khoảnh khắc và bảo tồn trải nghiệm con người.

Tuy nhiên, khi nói đến việc ghi lại bạo lực, chiến tranh hay thảm họa khủng bố, liệu chiếc máy ảnh đó là món quà hay lời nguyền thì không phải lúc nào cũng rõ ràng. Đối với các nhà báo ảnh, nhiệm vụ tối thượng chính là nắm bắt lịch sử ngay khoảnh khắc nó diễn ra.

Chứng Nhân Của Lịch Sử

Ngày 11 tháng 9 năm 2001 có lẽ là minh chứng mạnh mẽ nhất cho điều đó trong thế kỷ 21. Có rất nhiều nhân chứng đã trải qua sự kiện này. Yoni Brook chia sẻ với The Washington Post rằng anh cảm thấy biết ơn vì được đóng góp vào hồ sơ hình ảnh của ngày hôm ấy.

"Trong sự nghiệp làm phim tài liệu, tôi thường xem lại những bài học từ giai đoạn này. Tôi suy nghĩ về cách ghi lại bi kịch bằng cả sự gần gũi và nhạy cảm; làm sao để chia sẻ thực tại dù nó kinh hoàng đến đâu mà vẫn giữ được nhân tính của con người đang ở giữa tâm bão," Brook kể.

Michael Lutzky, nhiếp ảnh gia cho The Post, khi đó chỉ là sinh viên 19 tuổi nhưng đã có cơ hội thực tập tại bộ phận ảnh của Tòa soạn trước ngày 9/11. Anh nhớ lại: "Tôi có thể đứng ở vị trí đó suốt năm tiếng đồng hồ. Cảm giác thật bất lực. Không có gì tôi dễ dàng thấy hay tiếp cận được, không có gì để đóng góp và rất ít điều để tường thuật."

"Điều đọng lại với tôi nhất là sự bất lực tập thể," Lutzky nói thêm. "Tôi đã cố gắng ghi lại nỗi sợ hãi và đau đớn của mọi người xung quanh qua những tấm hình của mình. Trước đó, tôi từng đưa tin về chiến tranh hay thảm họa ở Trung Mỹ và khắp nơi trên thế giới, nhưng lần này thì khác."

Juana Arias cũng chia sẻ trải nghiệm tại Pentagon: "Đây là lịch sử, đây thực sự là lịch sử!" Spencer Platt, phóng viên ảnh của Getty, nhớ lại những suy nghĩ sáng ngày 11/9. Anh và các đồng nghiệp đã cố gắng tiếp cận chân tháp; với tư cách nhà báo ảnh, chúng tôi được huấn luyện để đến gần nhất có thể.

Mario Tama cũng kể về việc NYPD đã cứu rất nhiều mạng người hôm đó bằng cách ngăn cản họ tiến sâu hơn vào khu vực. Platt đã ghi lại khoảnh khắc chuyến bay United Airlines 175 từ Boston đâm vào Tháp Nam lúc 9 giờ 03 phút sáng ET, chụp từ căn hộ của mình ở Brooklyn khi ngắm nhìn Tháp Bắc bốc cháy.

Giống như nhiều nhiếp ảnh gia khác ngày hôm đó, Platt đã phải cân bằng giữa việc là một cư dân New York và là một nhà báo. Anh nhận định: "Tôi cảm thấy bản thân cứ lúc chuyển từ vai trò nhân chứng thường dân sang phóng viên rồi lại trở về với vai trò người làm chứng đơn thuần. Chúng tôi không hề chuẩn bị thể chất hay tinh thần cho sự kiện này, khác hẳn những tin tức nóng hổi chúng tôi theo vụ."

"Cuối cùng, giống như rất nhiều cư dân New York khác, tôi chỉ đơn giản là ở đó, sống, thở và trải qua một trong những ngày buồn bã và kịch tính nhất lịch sử nước Mỹ. Việc khoác lên mình chiếc mũ nhà báo mà vẫn phải kiềm chế bản thân của người công dân, người cha, người chồng hay người Mỹ là điều gần như không thể."

Lời khuyên từ NexShop: Những câu chuyện này nhắc nhở chúng ta rằng nhiếp ảnh vĩ đại nhất chính là khả năng lưu giữ khoảnh khắc nhân văn. Nếu bạn đam mê ghi lại những sự kiện mang tính lịch sử, tài liệu cá nhân hay chỉ đơn giản là muốn nắm bắt cảm xúc chân thật qua từng khung hình, việc đầu tư vào một chiếc body chuyên nghiệp với hệ thống lấy nét tự động mạnh mẽ và khả năng hoạt động tốt trong điều kiện thiếu sáng sẽ giúp bạn không bỏ sót bất kỳ khoảnh khắc nào quý giá như thế này.

Những câu chuyện đằng sau ống kính: 25 năm hồi tưởng về ngày 11/9

Nhiều nhiếp ảnh gia có mặt tại Manhattan vào ngày 11 tháng 9 giờ đã không còn để kể lại những trải nghiệm của mình. Đối với một chuyên gia như Bill Biggart, câu chuyện ấy kết thúc ngay tại hiện trường.

Bill Biggart đang dắt vợ là Wendy Doremus cùng chú chó cưng đi bộ ở Union Square thì vụ va chạm đầu tiên xảy ra. Anh vội vàng về nhà lấy máy ảnh và chạy được khoảng 20 dãy phố đến World Trade Center. Lúc đó, mọi người chưa nhận ra đây là một cuộc tấn công khủng bố.

Khi Doremus nghe tin, cô đã cố gắng gọi điện cho chồng mình. Biggart trấn an vợ rằng anh vẫn ổn và đang ở cùng lính cứu hỏa. Chỉ vài phút sau cuộc gọi đó, tòa tháp thứ hai đổ sập, và Bill cũng qua đời. Anh năm tài còn 54 tuổi.

"Việc lấy lại được máy ảnh gần như đau đớn hơn cả việc tìm thấy thi thể của Bill. Đó là cuộc đời anh ấy, tâm hồn anh ấy nằm trong từng tấm hình," Doremus hồi tưởng đầy xúc động.

Những khoảnh khắc lịch sử qua ống kính

Nhờ sự giúp đỡ của một người bạn tên Chip East, các nhiếp ảnh gia đã thu hồi được 154 tấm phim từ máy và thi thể của Biggart. Những bức hình cuối cùng của anh ghi lại cảnh tòa tháp thứ hai đổ sập, và bộ sưu tập này sau đó được bổ sung vào bộ sưu tập vĩnh viễn tại Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc ở London.

"Bill rất dũng cảm và không sợ hãi trong việc tìm kiếm câu chuyện. Anh ấy thường nói: 'Nếu bạn có nỗi sợ, thì bạn không thể làm công việc này'," Doremus chia sẻ.

Nhiếp ảnh gia Richard Drew của Associated Press đã chụp một trong những tấm hình ám ảnh và gây tranh cãi nhất về vụ 11/9 – quả thực là một tiêu chuẩn rất cao để đạt tới. Bức ảnh nổi tiếng của anh ghi lại cảnh một người đàn ông chưa xác định đang rơi từ World Trade Center.

Tấm hình này khi được công bố rộng rãi cũng gây ra nhiều tranh cãi lớn, bị nhiều ý kiến cho là thô thiển. 25 năm sau, nó vẫn là chủ đề nóng bỏng và cực kỳ phân cực, chạm đến những giới hạn về giá trị và đạo đức của nhiếp ảnh.

Đối với Drew – một người đoạt giải Pulitzer, từng rất gần gũi với Robert F. Kennedy khi ông bị ám sát năm 1968 (thậm chí còn văng cả máu) – đây lại là một nhiệm vụ đầy thử thách sau thời gian làm việc khắc nghiệt.

Drew kể với USA Today rằng lúc đầu đến hiện trường, anh không thể nhìn thấy những người nhảy xuống từ World Trade Center, nhưng anh có thể nghe thấy họ. Anh đưa máy ảnh lên mắt, phóng ống kính ra 200mm và bắt đầu chụp liên tục. Trong số các tấm hình đó là bức "người rơi".

"Chúng tôi đang nhìn thấy anh ấy trong những giây phút cuối đời," Drew chia sẻ. Tấm photo này được đưa lên báo vào ngày hôm đó, châm ngòi cho một cuộc tranh luận về nhiếp ảnh vẫn còn kéo dài đến tận ngày nay.

Cuối cùng, phản ứng ban đầu khi bức ảnh xuất bản khiến nó gần như biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Drew kể rằng đồng nghiệp mô tả tác phẩm này là "bức ảnh nổi tiếng nhất mà không ai từng thấy". Anh nhớ lại trải nghiệm 11/9 năm năm trước: "Nó đã làm tôi suy sụp rất nhiều. Tôi vẫn để ý mọi chiếc máy bay bay qua đầu, tự hỏi đó là bạn hay thù."

"Người ta hỏi sao tôi có thể chụp một người đang chết một cách lạnh lùng như vậy? Tôi chưa bao giờ nhìn nó theo góc độ đó. Tôi đã ghi lại bằng ảnh những khoảnh khắc cuối đời của một người sống. Và mỗi khi ngắm nhìn, tôi vẫn thấy anh ấy còn sống," Drew chia sẻ vào năm 2021.

Góc nhìn từ không gian

Dù không phải là nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, NASA đã công bố thư của Chỉ huy Phi hành đoàn Ba Frank L. Culbertson – người Mỹ duy nhất trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào ngày 11/9/2001.

Thư ghi lại: "Một loạt các bức ảnh chụp thành phố New York lớn và các khu vực khác của New Jersey bởi một thành viên phi hành đoàn tại ISS vào nhiều thời điểm trong ngày 11 tháng 9 năm 2001. Hình ảnh cho thấy cột khói bốc lên từ khu Manhattan. Trạm vũ trụ bay ở độ cao xấp xỉ 250 dặm. Ảnh được ghi lại bằng máy ảnh kỹ thuật số tĩnh."

"Thế giới đã thay đổi hôm nay. Những gì tôi nói hay làm đều rất nhỏ bé so với ý nghĩa của những gì đất nước chúng ta phải trải qua khi bị tấn công," Culbertson viết vào ngày 12/9/2001.

"Thật kinh hoàng khi nhìn thấy khói tuôn ra từ vết thương trên chính quê hương mình từ một vị trí tuyệt vời như vậy. Sự đối lập giữa việc ở trên một tàu vũ trụ chuyên cải thiện cuộc sống trên Trái Đất và chứng kiến sự hủy diệt đó bằng những hành động cố ý, khủng khiếp này thật khiến tâm lý dao động, bất kể bạn là ai. Và nhận thức rằng mọi thứ sẽ khác biệt so với lúc chúng ta phóng đi cho đến khi hạ cánh cũng hơi bối rối," Culbertson tiếp tục vào ngày 13/9/2001.

Cái giá mà các nhiếp ảnh gia sẵn sàng trả

Thật sự là một nhiệm vụ bất khả thi để kể lại câu chuyện của mọi nhiếp ảnh gia đã ghi lại những cuộc tấn công khủng bố và hậu quả sau đó ngày 11/9. Những lời trích dẫn trên chỉ là một phần rất nhỏ trong ký ức 25 năm qua.

Các nhà báo ảnh luôn thôi thúc bản thân phải lưu giữ những khoảnh khắc quan trọng ngay khi chúng xảy ra, bất kể rủi ro hay nguy hiểm nào đang chờ đợi. Không chỉ có sự nguy hiểm tại thời điểm đó.

Những nhiếp ảnh gia ghi lại vụ 9/11 đã thay đổi mãi mãi. Có một giới hạn về mức độ đau khổ, nỗi đau và bi kịch mà con người có thể chứng kiến trước khi nó gây ra tổn thương tinh thần thực sự. Đối với những ai may mắn được cầm máy chụp ảnh để giải trí hay công việc tương đối an toàn, gần như không tưởng tượng nổi cảm giác đứng sau ống kính, hướng vào cái chết và sự tàn phá.

Chúng ta đã cùng nhau quyết định rằng phải có người làm điều đó, phải có ai đó trả cái giá ấy. Vào ngày 11/9/2001, nhiều nhiếp ảnh gia dũng cảm đã phải trả một cái giá vô cùng đắt đỏ, và tổng cộng 2.977 sinh mạng, bao gồm cả Bill Biggart, đã mất đi sự sống.

Không gì có thể mang những người đó trở lại được nữa, nhưng hình ảnh vẫn giúp giữ cho câu chuyện của họ và câu chuyện về nước Mỹ này mãi trường tồn.

Nếu bạn yêu thích nội dung của chúng tôi tại PetaPixel, hãy mở khóa các quyền lợi cao cấp ngay!

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: okharon@gmail.com

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"