Nhiếp Ảnh 25 Năm: Góc Nhìn Từ Những Tấm Ảnh Lá Cờ Biểu Tượng

25 năm sau sự kiện 11/9: Những tấm ảnh lá cờ giúp tôi tìm thấy tiếng nói nhiếp ảnh

Tròn hai mươi lăm năm trước, tôi đã dành nhiều ngày để chụp những bức ảnh về quốc kỳ Mỹ tại New York. Có lẽ đây là một trong những tác phẩm quan trọng nhất cuộc đời làm nghề của tôi.

Thật khó tin rằng sự kiện 11/9 đã xảy ra cách đây đúng hai mươi lăm năm tuần này. Cũng khó hơn khi nghĩ rằng ngày hôm đó lại góp phần định hình nên người nhiếp ảnh mà tôi ngày nay. Cả hai điều đều là thật, và trong lúc viết bài này cùng với những thông tin kỷ niệm đang được đưa tin, tôi không khỏi hồi tưởng về suốt chặng đường 25 năm qua.

Bài viết này không nhằm mục đích kể lại sự kiện đã xảy ra – vì chẳng có gì tôi biết mà bạn chưa từng nghe — nhưng phải nói rằng đó là một ngày vô cùng khó khăn để làm người Mỹ, và còn hơn thế nữa khi sống ở New York lúc bấy giờ.

Khi đang ở giữa những biến cố lớn như vậy, cảm giác bất lực rất dễ ập đến. Và chẳng bao lâu sau, điều đó đã chuyển thành nhu cầu phải hành động, tìm lại chút quyền kiểm soát cho tình hình bằng cách nào đó. Tôi nghĩ đó cũng là lý do các nhân viên cứu hộ đổ xô từ khắp nước Mỹ và Canada tới giúp đỡ; New York cần họ, nhưng tôi tin rằng nó còn đáp ứng một nhu cầu nội tại muốn được làm gì đó.

Các lực lượng phản ứng đầu tiên đã kéo đến New York từ mọi miền của cả nước. Lá cờ này được giăng phía sau một trong vô số chiếc bàn bày biện ở khu nam Manhattan, nhiều cái do các cửa hàng nhỏ dựng lên trước mặt tiền để phát miễn phí thức ăn, đồ uống và vật tư cho đội ngũ nhân viên cứu hộ.

Đối với tôi, "điều cần làm" đó chính là nhiếp ảnh. Lúc đó tôi chưa phải là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp nào cả; thậm chí tôi còn chưa từng bán được tấm hình nào. Tôi chỉ là người luôn mang theo máy ảnh thôi. Tôi luôn khao khát dùng nhiếp ảnh để tạo ra điều gì đó ý nghĩa, nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu.

Những ngày sau đó, chúng tôi tiếp xúc với quá nhiều bức ảnh. Nó thật sự choáng ngợp. Nhưng chẳng mấy chốc tôi nhận ra mình không bị choáng ngợp bởi những tấm hình; mà là vì những bức ảnh về cảnh đổ nát. Tôi cần phải tìm kiếm một điều gì khác.

Thế là, tôi mang máy ảnh và vài cuộn phim đi lang thang trên đường phố New York để tìm kiếm chút hy vọng, và chẳng mất nhiều thời gian để tìm thấy nó. Khắp nơi tôi nhìn thấy những lá cờ Mỹ. Và bất cứ khi nào tôi bắt gặp một lá cờ, tôi lại thấy hình ảnh con người đang thể hiện niềm tin vào ngày mai.

Những tấm ảnh về quốc kỳ trở nên quá đỗi cần thiết đến mức các doanh nhân đã bắt đầu in chúng hàng loạt, đôi khi bán hết cả từ sau chiếc xe tải trước khi mực còn kịp khô. Người Mỹ chúng ta có một mối quan hệ khá phức tạp với lá cờ của mình, nhưng vào tháng 9 năm 2001, nó lại là thứ duy nhất mà không ai cần phải tranh luận về nó.

Nó trở thành biểu tượng cho việc tất cả chúng ta đang cùng nhau vượt qua thử thách này. Tôi đã nắm lấy điều đó, và trong những ngày tiếp theo, tôi biến nhiệm vụ của mình thành việc chụp ảnh lá cờ khắp Thành phố New York. Qua quá trình đó, tôi tìm thấy tiếng nói nhiếp ảnh của mình, dù phải đến sau này tôi mới nhận ra.

Điều tôi đúc kết được từ trải nghiệm ấy là: nhiếp ảnh không chỉ đơn thuần là việc bấm máy chụp hình; nó là nghệ thuật kể chuyện. Và đôi khi, câu chuyện đó lại không nằm ở những điều hiển nhiên nhất. Tôi bị bao quanh bởi những người dùng camera để ghi lại sự tàn phá; tôi muốn lưu giữ cho lịch sử một góc nhìn khác cần được kể.

Tôi không quá ngây thơ khi nghĩ mình là người duy nhất ở New York nhận ra điều này. Nhưng đó thực sự là khoảnh khắc bừng tỉnh của riêng tôi. Kiểu giác ngộ mà bạn có thể đọc trong sách hay nghe từ một nhiếp ảnh gia dày dạn kinh nghiệm hơn, nhưng vẫn chưa hiểu cho đến khi tận mắt trải qua nó.

Vài năm sau, sau khi tôi chuyển về Bờ Tây, tôi tình cờ kể bộ sưu tập những bức ảnh này cho một người quen, kèm theo việc chỉ mình tôi là người từng thấy chúng. Tò mò, anh ấy đã mời tôi chia sẻ câu chuyện và các tác phẩm của mình với một nhóm công dân địa phương.

Rồi chẳng mấy chốc, tôi nhận được lời mời phát biểu trước nhiều loại hình nhóm khác nhau. Đó là câu chuyện về một sự kiện vẫn còn quá sống động trong ký ức mọi người – nhưng không phải cái góc nhìn họ thường nghe thấy. Tôi nhớ rõ một người đàn ông đã sống ở New York lúc đó kể với tôi rằng, dù anh ấy nhận ra rất nhiều địa điểm trong ảnh của tôi, thì những bức hình này lại đang kể cho anh ta một câu chuyện mà trước đây chưa từng được biết đến.

Các buổi nói chuyện dần trở thành triển lãm, và các triển lãm rồi biến thành sách, với sự đồng tác giả cùng người bạn gặp tại một trong những buổi talk đó. Tuyển tập Flags Across America đã phát triển vượt xa tầm nhìn ban đầu của chúng tôi và bao gồm nhiều tác phẩm từ rất nhiều nghệ sĩ khác, nhưng vẫn có một phần dành riêng cho bộ ảnh lá cờ New York của tôi.

Những đài tưởng niệm mọc lên khắp các công viên ở Thành phố New York, thậm chí có cả những ngọn nến được tạo hình thành quốc kỳ. Nếu bạn đang tìm kiếm một dự án cá nhân đầy cảm hứng và ý nghĩa để gắn bó với nó, đây chính là nguồn cảm hứng tuyệt vời cho bất cứ ai yêu nhiếp ảnh kể chuyện.

Điều bắt đầu chỉ là một dự án để tôi đối diện với cảm giác bất lực, nhưng cuối cùng nó lại chạm đến rất nhiều người mà tôi không thể đếm xuể. Quan trọng hơn hết, hành trình này dạy tôi trân trọng sức mạnh của việc kể chuyện qua những tấm hình.

Đến tận bây giờ, tôi vẫn còn hàng trăm bức ảnh từ dự án đó được chụp bằng phim slide mà chưa bao giờ có dịp số hóa. Thậm chí đôi khi tôi cũng không nhớ rõ nội dung trong phần lớn chúng là gì. Nhưng tôi biết mình cần phải làm gì đó với những tấm hình này, bởi vì lịch sử luôn đáng giá.

Vài năm trước, tôi từng viết bài "Hộp ảnh kỹ thuật số của bạn chứa đựng điều gì?" và hỏi độc giả về số phận bức ảnh của họ khi không còn ai giữ. Mấy hôm nay suy nghĩ về chuyện đó rất nhiều, đặc biệt là việc những tấm hình được chụp cùng thời điểm với các sự kiện lịch sử quan trọng thường mang giá trị thực tiễn to lớn đối với giới nghiên cứu tương lai. Bộ sưu tập của tôi cần tìm một "ngôi nhà" mới; nếu bạn có gợi ý gì, hãy cho tôi biết nhé.

Hai mươi lăm năm là một chặng đường dài đáng kể trong cuộc đời người ta, và dịp kỷ niệm này khiến hôm nay tôi cảm thấy mình già đi hơn ngày hôm qua. Nhưng tôi muốn tin rằng mình đã học được điều gì đó quý giá từ trải nghiệm này, và bằng nhiếp ảnh của mình, tôi cũng đã tác động tích cực đến một vài tâm hồn trên đường đi.

Về Tác giả: Dale Baskin là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, nhà văn và làm phim có trụ sở tại khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Anh hiện giữ chức vụ Tổng biên tập của DPReview.com.

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: okharon@gmail.com

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"