Nhiếp ảnh dưới nước: Lặn thuần thục trước, chụp ảnh đỉnh cao sau

  • Cập nhật : 17-08-2026 20:49:55
  • Đã xem: 431
Thợ lặn bơi cùng đàn cá voi sát thủ orca khổng lồ giữa đại dương bao la
Nhiếp ảnh dưới nước đòi hỏi kỹ năng lặn và khả năng làm chủ bản thân trước thiên nhiên (Ảnh: Nadia Aly)

Bộ môn nhiếp ảnh dưới nước luôn mở ra thế giới kỳ ảo nhưng cũng ẩn chứa vô vàn thách thức khắc nghiệt đối với người cầm máy. Qua những trải nghiệm đắt giá từ hai nhà làm phim đại dương danh tiếng Emily Rhyne và Nadia Aly, nguyên tắc cốt lõi được đúc kết chính là: Hãy là một thợ lặn thuần thục trước khi trở thành một người chụp ảnh dưới biển. Để bắt đầu trang bị hành trang khám phá biển khơi, bạn có thể tham khảo các dòng Máy ảnh Canon chính hãng và thiết bị ghi hình chuyên dụng tại NexShop.

1. Nhiếp ảnh dưới nước: Vì sao phải lặn thuần thục trước khi cầm máy?

Nhiều người bước chân vào lĩnh vực ghi hình biển cả thường lầm tưởng rằng một bộ vỏ chống nước đắt tiền cùng thân máy cao cấp sẽ mang lại những bức ảnh ấn tượng. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của cựu nhà báo video tờ New York Times Emily Rhyne và nhiếp ảnh gia Nadia Aly, việc làm chủ chiếc máy ảnh chỉ chiếm một nửa chặng đường. Nửa quan trọng hơn chính là năng lực sinh tồn, khả năng kiểm soát độ nổi và sự nhạy bén khi di chuyển trong lòng đại dương.

Ở độ sâu 30 mét dưới mặt nước biển, áp suất tăng cao và lượng dưỡng khí có hạn. Đây hoàn toàn không phải là lúc thích hợp để bạn bận tâm bấm nút thiết lập thông số khẩu độ hay tốc độ màn trập. Mọi thao tác thở, giữ thăng bằng cơ thể và theo dõi dòng chảy ngầm cần phải trở thành phản xạ tự nhiên. Khi cơ thể đạt trạng thái cân bằng tuyệt đối, người cầm máy mới có thể quan sát tinh tế và ghi lại những khoảnh khắc sống động của muôn loài.

Nhà làm phim video dưới nước Emily Rhyne chuẩn bị thiết bị lặn trước chuyến ra khơi
Emily Rhyne từng bước chinh phục nỗi e sợ biển sâu để trở thành nhà làm phim tài liệu đại dương (Ảnh: Emily Rhyne)

2. Khởi đầu với thiết bị gọn nhẹ thay vì cồng kềnh

Hành trình của Emily Rhyne là bài học điển hình cho người mới tiếp cận nhiếp ảnh biển cả. Trước năm 2021, cô thậm chí hiếm khi dám bước chân xuống nước quá đầu gối. Sau khi được truyền cảm hứng từ các thợ lặn tại Biển Đỏ ở Ai Cập, cô quyết định vượt qua nỗi sợ để thi lấy chứng chỉ lặn biển vào năm 2025.

Tại đảo Cozumel thuộc vùng biển Caribe của Mexico, Emily đã kiên trì thực hiện 100 chuyến lặn đầu tiên chỉ với một chiếc máy quay hành động GoPro Hero 13 nhỏ gọn. Chiếc máy nhỏ bé này giúp cô hoàn toàn giải phóng đôi tay để tập trung rèn luyện kỹ năng lặn cơ bản, học cách giữ độ nổi ổn định giữa các rạn san hô mà không gây hư hại môi trường biển.

Cá chình ẩn nấp khéo léo trong kẽ rạn san hô dưới đáy biển nhiệt đới
Ghi lại các loài sinh vật nhỏ bé đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng giữ thăng bằng không tạo bọt khí (Ảnh: Emily Rhyne)

Những người mới bắt đầu thường có xu hướng mang theo quá nhiều đèn và phụ kiện phức tạp, dẫn đến tình trạng mất tập trung và dễ gặp sự cố khi dòng nước thay đổi đột ngột. Việc sử dụng các thiết bị ghi hình bỏ túi như máy quay Action Cam chính hãng là bước đệm tuyệt vời để làm quen với môi trường nước trước khi đầu tư các hệ thống máy ảnh chuyên nghiệp.

3. Đọc vị hành vi của sinh vật biển thay vì đuổi theo chúng

Một bức ảnh đại dương ấn tượng không đơn thuần là thành quả của tiêu cự ống kính, mà là kết quả của sự thấu hiểu hành vi động vật. Trong chuyến lặn thứ 70 tại Cozumel, Emily đã có cuộc tao ngộ đáng nhớ cùng một con cá đuối đại bàng khổng lồ đang sục cát tìm mồi dưới đáy biển. Thay vì lao tới chụp vội, cô giữ nhịp thở đều và từ từ tiếp cận từng centimet, tạo cho con vật cảm giác an toàn để ghi lại những thước phim vô cùng chân thực.

Cá đuối đại bàng lướt êm sát đáy cát biển Cozumel ghi lại bởi Emily Rhyne
Khoảnh khắc cận cảnh cá đuối đại bàng chỉ đạt được khi người thợ lặn xây dựng được lòng tin với sinh vật (Ảnh: Emily Rhyne)

Nadia Aly cũng khẳng định rằng sinh vật dưới biển luôn bơi nhanh hơn và có kích thước lớn hơn con người rất nhiều. Nếu người chụp có hành vi hung hăng bơi đuổi theo, chúng sẽ lập tức lặn xuống tầng nước sâu hoặc bơi đi mất. Việc học cách dự đoán hướng di chuyển và kiên nhẫn chờ đợi sinh vật tự tìm đến là chìa khóa vàng để bắt trọn những góc máy độc nhất vô nhị.

4. Dành thời gian thấu hiểu sâu sắc từng địa điểm lặn

Sau chặng đường rèn luyện tại Cozumel, Emily chuyển đến đảo Komodo thuộc Indonesia. Tại đây, cô thực hiện khoảng 200 chuyến lặn tại cùng một địa bàn thay vì liên tục di chuyển giữa nhiều hòn đảo xa xôi. Việc gắn bó lâu dài tại một địa điểm giúp cô cảm nhận được nhịp điệu của dòng hải lưu, chu kỳ kiếm ăn của đàn cá và hướng chiếu của luồng sáng ban mai xuyên qua mặt nước.

Rạn san hô rực rỡ sắc màu và đàn cá bơi lội phong phú tại vùng biển đảo Komodo
Vẻ đẹp phong phú của rạn san hô Komodo qua góc nhìn quan sát tỉ mỉ nhiều ngày (Ảnh: Emily Rhyne)

Thành quả ngọt ngào từ sự kiên định đó là thước phim tài liệu giàu cảm xúc mang tên Postcards From Komodo. Tác phẩm chứng minh rằng những thước phim biển sâu đỉnh cao không đến từ việc tích lũy danh sách điểm đến trên bản đồ, mà nảy sinh khi tâm hồn người sáng tạo hòa nhịp trọn vẹn cùng hệ sinh thái bản địa.

5. Nâng cấp thiết bị chuyên nghiệp và bài học ánh sáng đèn chớp

Sau khi hoàn tất hơn 100 chuyến lặn thực tế, Emily nâng cấp hệ thống của mình lên máy quay điện ảnh Canon EOS C50 kết hợp vỏ chống nước chuyên dụng Nauticam NA-C50 và ống kính Canon RF 24-50mm f/4.5-6.3 IS STM. Thiết bị cao cấp mang lại dải màu và độ sắc nét vượt trội, song cũng đòi hỏi thể lực tốt để chống chọi lực cản của nước khi bơi qua các vùng dòng chảy xiết.

Ngược lại, Nadia Aly từng trải qua cú vấp lớn khi khởi đầu năm 2010 tại California với 10 hộp thiết bị cồng kềnh gồm máy ảnh Canon EOS 1-D và dàn đèn chớp công suất lớn. Trong chuyến lặn biển tại đảo Bonaire ngoài khơi bờ biển Venezuela, toàn bộ ảnh chụp trong những ngày đầu đều bị đen thui vì cô chưa hiểu nguyên lý tán xạ ánh sáng trong nước biển.

Nhiếp ảnh gia Nadia Aly trong trang phục lặn chuyên nghiệp cùng dàn máy ảnh Canon
Nadia Aly dành hàng nghìn giờ dưới đại dương để tinh chỉnh vị trí đánh đèn chớp cho từng loài động vật (Ảnh: Nadia Aly)

Biến thất bại thành bài học, Nadia dành suốt 5 năm, mỗi năm dành khoảng 300 ngày lặn biển để nghiên cứu góc đặt đèn Flash và phụ kiện chiếu sáng. Cô nhận ra rằng ống kính mắt cá Canon EF 8-15mm f/4L Fisheye USM phát huy tối đa uy lực khi tiếp cận sát bên cá voi sát thủ, trong khi các ống kính tiêu cự linh hoạt như RF 24-50mm f/4.5-6.3 IS STM lại đắc lực khi ghi hình cá nhà táng ở cự ly xa.

Hai mẹ con cá voi lưng gù bơi lội thanh bình dưới làn nước biển xanh thẳm
Chụp ảnh cá voi khổng lồ đòi hỏi sự am hiểu về thấu kính vòm và khả năng quan sát góc rộng (Ảnh: Nadia Aly)

Sự khổ luyện đã mang lại quả ngọt vào năm 2017 tại vùng biển La Ventana ở Mexico. Nadia đã bắt gặp một đàn cá đuối mobula khổng lồ lên tới hơn 20.000 con cuộn xoáy như một cơn lốc dưới lòng đại dương. Bức ảnh chụp khoảnh khắc kỳ vĩ này đã giúp cô vinh dự đoạt giải thưởng danh giá Ocean Photographer of the Year vào năm 2020.

Bức ảnh đàn cá đuối mobula xoay tròn khổng lồ đoạt giải Ocean Photographer of the Year của Nadia Aly
Tác phẩm lốc xoáy cá đuối mobula đoạt giải Nhiếp ảnh gia đại dương của năm 2020 (Ảnh: Nadia Aly)

6. Nguyên tắc an toàn dự phòng và xử lý sự cố rò rỉ nước

Dưới đại dương, sự cố thiết bị là điều luôn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Nguyên tắc sống còn của Nadia Aly là luôn chuẩn bị phương án dự phòng kép cho mọi thành phần quan trọng. Người chụp chuyên nghiệp luôn mang theo gấp đôi số lượng ống kính, cổng vòm bảo vệ, pin dự phòng, các vòng đệm cao su kín nước và thậm chí là một thân máy dự trữ để sẵn trên thuyền.

Trong các chuyến hải trình, cô thường phân chia tác nghiệp giữa hai thân máy Canon EOS R5 Mark II và Canon EOS R6 Mark III. Khi từng gặp tai nạn nước biển rò rỉ vào khoang máy tại La Ventana, Nadia đã nhanh chóng lật ngược cụm máy để nước dồn hết vào phần cổng vòm kính, đồng thời lập tức ra hiệu hủy chuyến lặn và nổi lên mặt nước khẩn cấp, nhờ đó bảo vệ được thân máy và dữ liệu bên trong.

7. Bảng so sánh lộ trình thiết bị cho nhiếp ảnh dưới nước

Dưới đây là bảng tổng kết quá trình chuyển dịch thiết bị và kinh nghiệm thực chiến từ hai chuyên gia nhiếp ảnh đại dương:

  • Giai đoạn 1 (Khởi đầu - 100 lần lặn đầu): Sử dụng camera hành động nhỏ gọn như GoPro Hero nhằm tập trung rèn luyện kiểm soát độ nổi, giữ thăng bằng và thói quen bảo đảm an toàn dưới nước.
  • Giai đoạn 2 (Nâng cao kỹ năng): Chuyển sang máy ảnh không gương lật Canon EOS R kết hợp vỏ bảo vệ Nauticam chuyên dụng để làm quen góc máy mở rộng và kiểm soát lực cản dòng chảy.
  • Giai đoạn 3 (Chuyên nghiệp đỉnh cao): Đầu tư dàn máy quay rạp chiếu Canon Cinema EOS C50 cùng hệ thống đèn chớp đôi và thấu kính vòm kính quang học để sáng tạo những thước phim tư liệu biển sâu sắc nét nhất.
Giai đoạn trải nghiệm Thiết bị đề xuất Mục tiêu rèn luyện cốt lõi
Giai đoạn 1: Khởi đầu (100 lần lặn đầu) GoPro Hero hoặc máy quay hành động nhỏ gọn Luyện kiểm soát độ nổi, giữ thăng bằng và thói quen an toàn
Giai đoạn 2: Nâng cao kỹ năng Máy ảnh không gương lật Canon EOS R kết hợp vỏ bảo vệ Nauticam Làm quen góc máy mở rộng và kiểm soát lực cản dòng chảy
Giai đoạn 3: Chuyên nghiệp đỉnh cao Canon Cinema EOS C50, dàn đèn chớp đôi và thấu kính vòm kính quang học Kiểm soát ánh sáng đèn chớp phức tạp, tiếp cận sinh vật cỡ lớn

Bảng lộ trình trên cho thấy sự kiên trì tích lũy kinh nghiệm thực địa quan trọng hơn nhiều so với việc sở hữu thiết bị đắt đỏ ngay từ đầu.

8. Lời khuyên thiết thực cho người đam mê nhiếp ảnh biển sâu

Đúc kết từ hành trình của Emily Rhyne và Nadia Aly, chiếc máy ảnh lý tưởng nhất dưới lòng biển là chiếc máy mà bạn không cần phải bận tâm suy nghĩ về nó trong lúc lặn:

  • Đầu tư vào kỹ năng lặn trước tiên: Hãy đạt chứng chỉ lặn biển chuyên nghiệp và tích lũy ít nhất 50 đến 100 lần lặn an toàn trước khi nghĩ đến việc mang theo hệ thống máy ảnh lớn xuống nước.
  • Tôn trọng môi trường tự nhiên: Tuyệt đối không chạm vào san hô, không bơi đuổi theo động vật và luôn giữ khoảng cách an toàn để bảo vệ cả bản thân lẫn sinh vật biển.
  • Kiểm tra thiết bị kỹ lưỡng trước khi xuống nước: Luôn bôi trơn vòng đệm cao su đúng chuẩn, kiểm tra độ kín nước của vỏ bảo vệ trong bồn thử nghiệm trước mỗi chuyến ra khơi.

9. Video chia sẻ kinh nghiệm sử dụng máy ảnh Canon dưới nước của Nadia Aly

Mời bạn đọc theo dõi video chia sẻ chuyên sâu từ chính nhiếp ảnh gia đại dương Nadia Aly về kinh nghiệm thiết lập máy ảnh Canon và lựa chọn ống kính khi tác nghiệp dưới đại dương:

Trong video trên, Nadia Aly phân tích tường tận kinh nghiệm thực địa khi đưa máy ảnh không gương lật Canon xuống các vùng biển sâu. Cô nhấn mạnh cách thức bố trí đèn trợ sáng, kỹ năng cân bằng độ nổi khi mang theo thiết bị cồng kềnh, cùng các nguyên tắc bảo dưỡng khoang chống nước trước mỗi lần lặn để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thiết bị đắt tiền.

10. Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật nhiếp ảnh dưới nước

Vì sao thợ lặn cần thuần thục kỹ năng kiểm soát độ nổi trước khi chụp ảnh?

Việc làm chủ độ nổi giúp người chụp duy trì vị trí lơ lửng ổn định trong nước mà không bị chìm xuống đáy làm đục cát hay va chạm làm gãy rạn san hô, đồng thời giữ khung hình tĩnh lặng để lấy nét chính xác.

Người mới bắt đầu nên lựa chọn dòng máy ảnh nào khi lặn biển?

Người mới nên khởi đầu với các thiết bị ghi hình hành động nhỏ gọn như GoPro Hero. Thiết bị này giúp thao tác một chạm đơn giản, cho phép bạn tập trung tối đa vào việc làm quen với môi trường nước và kiểm soát an toàn.

Làm thế nào để tiếp cận các loài sinh vật biển nhút nhát dưới đại dương?

Bí quyết là di chuyển nhẹ nhàng, hạn chế cử động đột ngột và kiên nhẫn quan sát nhịp sinh hoạt của chúng. Khi sinh vật nhận thấy sự hiện diện của bạn không mang tính đe dọa, chúng sẽ tự nhiên bơi lại gần.

Tại sao ảnh chụp dưới biển sâu thường bị ám màu xanh và thiếu sáng?

Nước biển có đặc tính hấp thụ quang phổ ánh sáng đỏ rất nhanh theo độ sâu. Để khôi phục màu sắc rực rỡ chân thực của rạn san hô và sinh vật, người chụp cần trang bị thêm hệ thống đèn chớp hoặc kính lọc chuyên dụng.

Cần chuẩn bị phương án dự phòng như thế nào để bảo vệ thiết bị đắt tiền?

Bạn nên chuẩn bị sẵn các vòng đệm cao su O-ring thay thế, gói hút ẩm trong khoang máy, pin dự phòng và kiểm tra kỹ lưỡng chốt khóa vỏ bảo vệ trước mỗi chuyến lặn để tránh nguy cơ rò rỉ nước biển.

Máy ảnh và ống kính Canon chính hãng tại NexShop.vn
Chính hãng 100% · Bảo hành đầy đủ · Giao toàn quốc · Trả góp 0%
Xem toàn bộ sản phẩm Canon chính hãng →
Author

Tác giả: Nexshop

NexShop là cửa hàng máy ảnh, máy quay chính hãng tại Hà Nội. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ chính hãng với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: okharon@gmail.com

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"

Loading