Nhiếp Ảnh Đường Phố: Bí Mật Máy View 4x5 Cổ Điển

Baldwin Lee đợi đến khi đường phố New York vắng người rồi mới chụp những tấm hình này bằng chiếc máy ảnh view 4x5 đã nằm im lìm suốt 47 năm | Nguồn: Digital Camera World

Sáng nào cũng vậy, một nhiếp ảnh gia trẻ gốc Trung-Mỹ vừa ra trường Yale sẽ đặt báo thức sớm hơn cả lúc mặt trời mọc. Anh lái xe từ New England vào Manhattan, rồi mang theo chiếc máy ảnh hộp gỗ và chân máy đến những vỉa hè mà anh tìm được là nơi ít người qua lại nhất.

Đó chính là thói quen của Baldwin Lee trong suốt mùa đông năm 1975 đến 1979. Lúc đó, Lee đang sử dụng chiếc máy ảnh view 4x5 — lần đầu tiên anh làm việc với khổ lớn (large format). Chúng ta đang nói về một quy trình đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối: che kín đầu bằng vải tối màu, mỗi tấm hình chỉ dùng một lớp phim và máy móc này trừng phạt những chuyển động vội vàng.

Nếu bạn chụp ở khu vực đường phố đông đúc giờ cao điểm, bức ảnh sẽ là một mớ nhòe của chân người và nóc xe taxi. Nhưng nếu anh ấy chọn một con phố vắng lặng trước bình minh, thứ nhận lại sẽ giống như những gì Lee đã ghi lại: các ô cửa, thang thoát hiểm bằng sắt, nhà hàng kiểu diner phủ bạc và Tòa nhà Empire State sừng sững trên đường chân trời, tất cả được tái hiện với độ rõ nét mà chỉ một tấm âm bản khổ lớn mới làm được.

Những bức ảnh này giờ đây lần đầu tiên được trưng bày kể từ khi chúng ra đời tại triển lãm mang tên Baldwin Lee: New York (1975–1979) vào ngày 18 tháng 9, tại Howard Greenberg Gallery. Đối với bất kỳ ai yêu thích nhiếp ảnh đường phố, tôi tin rằng bộ ảnh này sẽ mở ra một góc nhìn vô cùng thú vị.

Bởi vì theo cách nào đó, nó đi ngược lại hoàn toàn với hầu hết những bản năng mà người ta mang đến thể loại này. Thông thường, chụp ảnh đường phố hiện đại luôn đuổi theo đám đông, cử chỉ, chuyển động và hành động. Tất cả đều tìm kiếm khoảnh khắc định mệnh khi biểu cảm của một người xa lạ khớp hoàn hảo với môi trường xung quanh cùng ánh sáng chiếu lên họ.

Những tấm hình New York của Lee lại làm điều ngược lại: anh ấy tìm thấy sự tĩnh lặng và bình yên ở những nơi mà chỉ một giờ sau đó, chắc chắn sẽ tấp nập người qua lại. Một sân tennis bị rào cách khỏi đường chân trời Manhattan; chú chó buộc bên ngoài quầy vé đã đóng cửa; hay cặp đôi trú mưa cạnh dãy silo ngũ cốc.

Đây không phải là những mảnh ghép ngẫu nhiên từ một khung cảnh nhộn nhịp đâu nhé. Chúng là những bố cục được tính toán kỹ lưỡng, có thời gian để "xây dựng" lên, bởi vì chẳng thứ gì trong khung hình này dám di chuyển trước khi màn trập bấm.

Đồng thời, các tài liệu báo chí cũng nhận định: “Lee tiếp cận Manhattan không phải như một tập hợp các chủ thể kiến trúc, mà là một nơi được tạo nên bởi sự hiện diện của con người. Hình bóng con người hiếm khi xuất hiện, nhưng dấu ấn của họ vẫn còn rõ nét trên những bề mặt hao mòn của đường phố và tòa nhà, cửa hàng hay xe đỗ.”

Vậy tại sao chúng lại nằm đó, không ai để ý, suốt bao nhiêu thập kỷ? Tóm gọn lại, Lee rời New York đến Knoxville, Tennessee vào năm 1982 và dành phần đời còn lại của thập niên đó để chụp gần 10.000 tấm hình về các cộng đồng da đen ở miền Nam nước Mỹ — điều này cuối cùng đã làm nên tên tuổi anh qua cuốn sách ảnh xuất bản năm 2022, Baldwin Lee.

Thế là dù tác phẩm New York được chụp trước, nó lại trở thành thứ người ta biết đến sau. Suốt thời gian đó, Lee vẫn giữ kín một kiệt tác bí mật mà anh cảm thấy thế giới chưa sẵn sàng đón nhận. Anh từng là một nhiếp ảnh gia trẻ đang mày mò cách sử dụng một chiếc máy mới; và chính sự thử nghiệm ban đầu ấy đã cần cả sự nghiệp để biến thành một tuyên ngôn nghệ thuật hoàn chỉnh.

Bạn nào đam mê thể loại nhiếp ảnh đường phố, đặc biệt thích những tác phẩm có chiều sâu kể chuyện như thế này thì không nên bỏ qua. Đây là minh chứng cho thấy đôi khi, khoảnh khắc đẹp nhất lại đến từ sự chờ đợi và quan sát tỉ mỉ.

Câu Hỏi Thường Gặp

Bộ ảnh nhiếp ảnh đường phố của Baldwin Lee có đáng xem không?

Bài viết tin rằng bộ ảnh này sẽ mở ra một góc nhìn vô cùng thú vị cho người yêu thích nhiếp ảnh đường phố, vì nó đi ngược lại với xu hướng thường thấy khi tìm kiếm hành động và đám đông.

Chụp bằng máy view 4x5 có khó hơn chụp hiện đại không?

Có, quy trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối vì mỗi tấm hình chỉ dùng một lớp phim. Máy móc loại này rất trừng phạt những chuyển động vội vàng của người chụp.

Nhiếp ảnh phong cách tĩnh lặng của Lee có phù hợp với ai?

Phong cách này sẽ phù hợp với những ai muốn khám phá một góc nhìn khác biệt trong nhiếp ảnh đường phố, nơi tập trung vào sự tĩnh lặng và bố cục được tính toán kỹ lưỡng thay vì đám đông.

Nhiếp ảnh đường phố hiện đại và phong cách của Lee khác nhau ở điểm nào?

Hiện đại thường đuổi theo cử chỉ, chuyển động và khoảnh khắc định mệnh trong đám đông. Ngược lại, Lee tìm thấy sự bình yên bằng việc chụp những khung cảnh vắng lặng trước khi khu vực đó trở nên tấp nập.

Những hạn chế của phong cách nhiếp ảnh này là gì?

Hạn chế lớn nhất là yêu cầu phải tìm được những con phố thực sự vắng người, vì nếu chụp ở khu vực đông đúc giờ cao điểm, bức ảnh sẽ bị nhòe do chuyển động.

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: okharon@gmail.com

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"