Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS: Đánh Giá Lens Tele Siêu Nhẹ

Đánh giá Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS: Không phải ‘trắng tuyệt sắc’, mà giống như một phần tư được ép vào chiếc bình pint

Khi có mặt tại bất kỳ sự kiện thể thao lớn nào, bạn chắc chắn sẽ thấy hàng dài các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp với những ống kính siêu tele "màu trắng" nổi bật. Các loại lens này chung vài điểm: lớp sơn màu trắng giúp giảm nhiệt khi chụp liên tục dưới nắng gắt.

Điểm chung khác là chúng cực kỳ lớn, rất nặng và giá thành thì "khủng", đôi khi khiến người ta phải nghĩ đến việc mua cả một chiếc xe hơi gia đình tử tế mới dám chi trả. Tất cả những điều này làm cho Sony FE 400mm thế hệ mới trở nên rất khác biệt.

Nó trông dài và được hoàn thiện màu trắng, nhưng điều đáng nói là ống kính này lại tương đối nhẹ đến mức cứ ngỡ Sony đã tích hợp một thiết bị chống trọng lực nào đó vào thiết kế, hoặc ít nhất là loại bỏ hết phần thấu kính thừa.

Để so sánh, FE 400mm f/2.8 dài hơn đáng kể, có đường kính lớn hơn khoảng 50% và nặng gần gấp đôi (khoảng 2kg). Dù người ta quảng cáo rằng bản f/2.8 là "nhẹ nhất phân khúc", điều này cho thấy chúng ta đang nói về một sự giảm trọng lượng cực kỳ ấn tượng ở phiên bản mới, được giới thiệu là "nhẹ nhất loại của nó trên thế giới".

Sự chênh lệch lớn cũng đến từ giá bán. FE 400mm f/4.5 không chỉ dễ tiếp cận hơn mà còn cực kỳ đáng tiền, đồng thời vẫn giữ được chất lượng cao cấp vốn có của các ống kính Sony tele.

Nó hướng tới việc trở thành một trong những lens tele tốt nhất của Sony, lý tưởng cho thể thao, chụp chim và wildlife hoang dã, đồng thời mang lại giá trị vượt trội so với số tiền bỏ ra.

Thông số kỹ thuật Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS

• Ngàm mount: Sony E (FE)
• full-frame: Có
• Lấy nét tự động: Có
• Chống rung: Có

So sánh giá và lựa chọn thay thế

Cảm thấy khao khát tốc độ? Bạn sẽ phải trả một mức giá không hề nhỏ với Sony FE 400mm f/2.8 GM OSS, có giá niêm yết rất cao.

FE 400mm f/4.5 chậm hơn chỉ vỏn vẹn 1.33 khẩu độ nhưng vẫn mang lại cảm giác và hiệu năng của một ống kính chuyên nghiệp hàng đầu, cùng với nhiều tính tiện dụng tương tự.

Nhưng điều tuyệt vời nhất là mức giá này cực kỳ phải chăng, chỉ nhỉnh hơn chút so với lens zoom Sony FE 100-400mm f/4.5-5.6 GM OSS đã quen thuộc.

Nếu muốn cân nhắc một lựa chọn khác, bạn có thể xem xét Sigma 500mm f/5.6 DG DN OS Sports, nó cũng là một sự thay thế khá gọn nhẹ và giá tốt, dù vẫn nặng hơn lens Sony này gần 40% khi đánh đổi tiêu cự dài hơn lấy khẩu độ chậm hơn.

Thiết kế & Cảm giác cầm nắm Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS

Sony FE 400mm f/2.8 GM OSS đòi hỏi bạn phải có cánh tay khỏe và ví tiền dày cộp, với trọng lượng lên tới gần 3kg.

Giảm tầm ngắm xuống một chút ở bản f/4.5 này, ống kính vẫn sở hữu khẩu độ khá nhanh (ít nhất là trong phân khúc siêu tele) nhưng lại nằm gọn trong một gói sản phẩm dễ quản lý và thân thiện với túi tiền hơn rất nhiều.

Nó chỉ nặng chưa tới một ký, trọng lượng chính thức là 995g. Điều này giúp bạn thoải mái cả những buổi chụp cầm tay dài hơi mà không cần quá phụ thuộc vào monopod hay chân máy để gánh vác.

Về kích thước, bản f/4.5 chỉ là 108x265mm, nhỏ gọn hơn hẳn so với các thông số đồ sộ của phiên bản f/2.8 trước đó. Đường kính cũng giảm đáng kể, giúp việc gắn filter tiêu chuẩn 95mm ngay phía trước trở nên khả thi.

Khác với các lens khác phải dùng bộ giữ filter loại 40.5mm ở phía sau, thiết kế thon gọn của bản f/4.5 cho phép gắn thẳng vòng ren filter tiêu chuẩn 95mm ngay mặt trước.

Thấu kính mặt trước được phủ lớp fluorine giúp đẩy lùi độ ẩm và dầu mỡ, rất tiện lợi khi vệ sinh. Đi sâu hơn vào thân máy chống chịu thời tiết tuyệt vời này, bạn sẽ thấy hai động cơ tuyến tính XD (eXtreme Dynamic) mạnh mẽ điều khiển hệ thống lấy nét hoàn toàn bên trong.

Tốc độ và khả năng theo dõi của nó được tối ưu hóa cho việc chụp ở tốc độ 120fps và quay video 240p. Quan trọng là, lens này thừa hưởng hệ thống lấy nét tự động hàng đầu từ bản f/2.8 đắt tiền hơn, cùng với tính năng DMF (Direct Manual Focus) chuyển đổi linh hoạt.

Vận hành và Cảm giác cầm nắm

Vòng lấy nét thủ công rất chắc tay và hoạt động với độ chính xác mượt mà đáng kinh ngạc nhờ kết nối điện tử với hai mô-tơ tuyến tính XD. Một điểm cộng lớn khác so với các ống kính tele prime cao cấp của Sony là vòng điều khiển phụ, hay còn gọi là ‘vòng chức năng’, nằm ngay phía trước vòng lấy nét chính. Bạn có thể gán cho vòng này nhiều tác vụ khác nhau, nhưng tôi đặc biệt thích chế độ Power Focus vì nó mang lại chuyển động lấy nét thủ công bằng mô-tơ cực kỳ mượt mà khi quay video.

Điều đáng tiếc là một tính năng thường thấy trên các ống kính đắt tiền hơn, đó là bộ phận lấy nét sẵn kèm tín hiệu báo xác nhận (beep), thì ở chiếc này lại thiếu. Tuy nhiên, vòng ‘chức năng’ vẫn rất hữu ích vì nó có thể được gán cho nhiều tác vụ khác nhau qua menu máy.

Tiếp tục di chuyển về phía trước thân ống kính màu đen, ngay trước vòng lấy nét và vòng chức năng là một dãy bốn nút bấm điều khiển. Tương tự, các nút này đều tùy chỉnh được, nhưng cài đặt phổ biến nhất vẫn là AF/L (Khóa Lấy Nét). Nhờ vậy, bạn dễ dàng khóa vị trí tiêu cự; hơn nữa, việc có bốn nút cách nhau góc 90 độ xung quanh toàn bộ thân ống kính đảm bảo rằng dù cầm máy theo bất kỳ tư thế nào, ngón cái của bạn cũng sẽ chạm tới một trong các nút đó.

Với ít nhất bốn nút chức năng tùy chỉnh như vậy, chắc chắn luôn có một nút nằm gọn trong tầm tay khi chụp ảnh ở mọi góc độ. Càng tìm hiểu sâu về thiết kế ống kính này, tôi càng thấy nó mang lại cảm giác và vẻ ngoài giống các dòng tele prime siêu việt hàng đầu của Sony, chỉ là thu nhỏ kích thước và giảm trọng lượng đáng kể.

Dù thiếu bộ phận lấy nét sẵn cùng công tắc báo hiệu, bạn vẫn được trang bị một cụm năm công tắc để chuyển đổi giữa các chế độ AF/MF, bật/tắt DMF toàn thời gian, giới hạn dải tiêu cự tự động, nút Bật/Tắt OSS (Chống rung quang học), và ba chế độ OSS có thể chọn. Các chế độ này bao gồm tĩnh thông thường và lia máy, trong khi Chế độ 3 mang lại khả năng ổn định hóa thích ứng ngay trên kính ngắm điện tử, giúp việc tìm kiếm và theo dõi chủ thể di chuyển thất thường – như trong các tình huống chụp thể thao, hành động hay hoang dã – trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Một bộ công tắc phong phú nằm ở phía bên trái thân ống kính, phục vụ cho những tùy chọn lấy nét và chống rung nâng cao. Nếu bạn cần tầm xa tele mạnh mẽ hơn nữa, ống kính tương thích với các chuyển đổi tiêu cự 1.4x và 2.0x của Sony. Bản 2.0x có thể hơi "gò bó" phong cách chụp vì làm giảm khẩu độ đi hai stop, nhưng bản 1.4x sẽ kéo dài tiêu cự lên mức ấn tượng 560mm mà vẫn giữ được khẩu độ hoạt động hoàn toàn ổn định là f/6.3.

Điều thú vị là khẩu độ này lại trùng khớp với ống kính Sony FE 600mm f/6.3 GM OSS vừa ra mắt và có tính năng tương tự, mà về mặt vật lý thì chỉ nhỉnh hơn chiếc 400mm này một chút và trọng lượng cũng gần như y hệt.

Một lựa chọn khả thi khác để tăng tầm xa là chuyển thân máy ảnh Sony full-frame của bạn sang chế độ crop APS-C. Và với các dòng ‘R’ có độ phân giải cao nhất, bạn vẫn dư dả megapixel để sáng tạo. Thiết kế nhẹ nhàng của ống kính này cũng giúp nó trông khá cân đối khi gắn trên một thân máy ảnh định dạng APS-C nào đó của Sony. Cả hai phương pháp đều mang lại tiêu cự 'hiệu dụng' khoảng 600mm mà không bị giảm khẩu độ như dùng teleconverter.

Vành che và Tính ổn định

Hood (vành che) tự nhiên sẽ làm tăng chiều dài tổng thể của ống kính, nên nó cần phải đủ lớn để phát huy tác dụng tốt nhất với tiêu cự xa này. Hiện tượng lóe sáng hay hiện tượng ma ảnh có thể ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh của các ống kính tele tầm xa, nhưng Sony đã trang bị vài công nghệ đỉnh cao để đối phó.

Đầu tiên là lớp phủ Nano AR Coating II, một loại lớp phủ nano cấu trúc siêu công nghệ được thiết kế đặc biệt cho các thấu kính có đường kính lớn hoặc độ cong mạnh. Thứ hai là chiếc hood rất hiệu quả và chế tác tinh xảo, đi kèm nút nhả giúp nó cố định tại chỗ cho đến khi bạn muốn tháo ra.

Như thường lệ, hood sử dụng ngàm bayonet và có thể xoay ngược về phía trước ống kính để cất giữ gọn gàng. Dù đã kết hợp ổn định quang học và chống rung trong máy, việc dùng chân máy hoặc monopod vẫn giúp mọi thứ vững vàng hơn rất nhiều, đồng thời chịu được tải trọng (dù là giảm bớt). Đúng như dự đoán, ống kính đi kèm vòng gắn tripod đảm bảo sự cân bằng tuyệt vời khi chụp cả phong cảnh lẫn chân dung, và dễ dàng chuyển đổi giữa hai hướng. Một núm khóa đơn giản cho phép xoay tròn mượt mà và cố định chắc chắn ở bất kỳ vị trí nào.

Vòng gắn tripod này điều chỉnh nhanh chóng, di chuyển trơn tru và đảm bảo độ bám vững vàng dù bạn xoay máy thế nào. Điểm khác biệt so với nhiều ống kính có vòng gắn chân máy là phần cổ (collar) không thể tháo rời hoàn toàn; chỉ bộ đế mới tách ra như hình minh họa bên dưới. Bản thân cái đế này lại tích hợp cả ren tiêu chuẩn 1/4in và 3/8in, và sau khi tháo ra thì chỉ còn một đoạn nhỏ xíu. Khác với những ống kính khác có loại đế tương tự, phần này chiếm rất ít không gian thêm và hoàn toàn không gây vướng víu khi cầm tay chụp ảnh.

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS: Hiệu năng

Tôi thử nghiệm FE 400mm với thân máy Sony A7R V, một chiếc body đặt ra yêu cầu cực cao về tốc độ lấy nét tự động và khả năng tái tạo chi tiết của ống kính. Với hệ thống lấy nét tự động được nâng cấp bằng AI cùng cảm biến **61MP**, tôi nhận thấy khi chụp những chú chim ven hồ đang bay lượn nhanh và ngoái đầu liên tục, FE 400mm đã phát huy tối đa khả năng nhận diện và theo dõi tiên tiến của dòng A7R V. Tốc độ đủ ấn tượng để đảm bảo tỷ lệ tấm hình lấy nét sắc nét rất cao.

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS kết hợp cùng khả năng nhận diện và theo dõi vượt trội của hệ thống lấy nét tự động trên A7R V, mang lại hiệu suất lấy nét cực nhanh khi bám sát các chủ thể khó tính hay chuyển động liên tục.

Sony FE 400mm với tiêu cự này thực sự là một yếu tố quyết định về mặt hiệu năng vì nó cung cấp tầm xa telephoto đủ để bao quát những khoảng cách rất lớn. Đây quả là lợi thế cực lớn khi chụp thể thao hành động, nơi bạn bị giới hạn trong khu vực khán đài hoặc (nếu may mắn) vị trí nhiếp ảnh gia được chỉ định.

Nó cũng vô cùng hữu ích cho việc chụp chim và hoang dã. Bạn không thể tiếp cận gần như mong muốn mà không làm phiền chúng, sợ bị xua đuổi hay thậm chí là đối mặt với những loài hung dữ hơn. Ngoài chụp chim bằng ống kính này, tôi còn dùng nó tại một khu di tích đường sắt lịch sử và rất hài lòng vì đã có được tấm hình dưới đây từ khoảng cách xa.

Dĩ nhiên, để chụp bức ảnh này tôi có thể đi bộ lại gần đoàn tàu hơi nước hơn và vẫn đạt được kết quả tương tự. Nhưng điều đó đồng nghĩa với một quãng đường dài dọc đường ray và rất dễ bỏ lỡ khoảnh khắc vàng đấy!

Khả năng tái tạo chi tiết

Về khả năng tái tạo chi tiết, tôi lại một lần nữa ấn tượng vì ống kính có thể thu trọn những chi tiết và kết cấu cực kỳ tinh xảo. Độ nét và độ tương phản cũng rất tốt, cùng với khả năng chống hiện tượng bóng mờ (ghosting) và lóe sáng mạnh mẽ.

Màu sắc tái tạo tự nhiên tuyệt vời, ống kính này còn cho phép một vùng sâu trường ảnh nông, đi kèm với hiệu ứng xóa phông bokeh mịn màng như mơ. Nói tóm lại là mọi tiêu chí cốt lõi về "chất lượng hình ảnh" đều được đáp ứng trọn vẹn.

Sony FE 400mm đạt điểm rất cao về độ sắc nét, độ rõ nét, tái tạo màu và khả năng kiểm soát các quang sai không mong muốn. Những ưu điểm này thể hiện rõ qua tấm hình dưới đây, nơi gần như không thấy dấu hiệu biến dạng hay viền sáng màu nào xung quanh các góc chuyển tiếp tương phản cao của khung cửa sổ và cánh cửa.

Ảnh mẫu Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS

Khi chụp bộ ảnh minh họa này, tôi bắt đầu tại Ga xe lửa East Somerset ở Tây Nam nước Anh. Đây là một ga lịch sử tuyệt vời được vận hành bởi các tình nguyện viên thân thiện và rất đáng để ghé thăm.

Tiếp theo, tôi di chuyển đến Hồ Chew Valley cũng thuộc vùng Somerset để thử nghiệm ống kính bằng cách chụp những chú chim ven hồ. Cuối cùng, chúng tôi dạo quanh thị trấn Stockbridge xinh đẹp ở Hampshire. Tôi đã thực hiện tất cả các tấm hình mẫu này với khẩu độ lớn nhất là f/6.3 — một bài kiểm tra khắc nghiệt nhưng thường cần thiết để đảm bảo tốc độ màn trập đủ nhanh.

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS: Kết quả kiểm nghiệm phòng lab

Chúng tôi đã thực hiện nhiều bài kiểm tra trong điều kiện được kiểm soát, sử dụng bộ công cụ Imatest Master chuyên nghiệp. Các tấm hình chụp từ các biểu đồ test ở dải khẩu độ và zoom (nếu có) sau đó được phân tích về độ sắc nét, méo hình và quang sai màu.

Chúng tôi dùng các biểu đồ SFR (phản ứng tần số không gian) của Imatest cùng phần mềm phân tích để vẽ lại khả năng phân giải ống kính tại tâm khung hình, góc và khoảng cách giữa. Các bài kiểm tra cũng đo cả độ méo hình và viền màu (quang sai sắc).

Độ sắc nét:

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS sở hữu khả năng lấy nét tự động tuyệt vời, đặc biệt khi bạn cần tốc độ màn trập cao để "đóng băng" khoảnh khắc trong chụp thể thao hay hoang dã. Độ sắc nét mở khẩu là yếu tố cực kỳ quan trọng mà Sony đã làm rất tốt; không chỉ ở tâm khung hình mà ngay cả các góc và rìa cũng giữ được sự sắc bén đáng kinh ngạc.

Viền màu (Quang sai):

Về vấn đề viền màu, ống kính này gần như hoàn toàn bỏ qua. Điều ấn tượng là độ sạch sẽ về quang học này không chỉ giới hạn ở trung tâm mà còn lan sâu vào các góc chụp. Hiệu suất trong khía cạnh này thực sự xuất sắc trên toàn bộ dải khẩu độ.

Méo hình:

Về mặt kỹ thuật, ống kính chỉ có một chút méo hình dạng gối (pincushion), nhưng mức độ rất thấp và hầu như sẽ không bị nhận ra trong quá trình chụp thực tế. Điều này là khi chưa tính đến việc các chế độ chỉnh sửa tự động của máy ảnh can thiệp.

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS: Đánh giá chung

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS là một món quà thực sự đối với tôi. Có những nhiếp ảnh gia cho rằng nếu không chụp được ở tiêu cự 200mm thì chưa đủ gần, nhưng cá nhân tôi lại khác. Tôi yêu thích việc chụp hành động, thể thao, hoang dã hay các loại chim bay xa — nơi mà khoảng cách là một thách thức lớn.

Tôi cực kỳ hài lòng vì ống kính này giúp "vượt qua khoảng cách" đó mà không khiến cơ thể tôi bị quá tải. Nó rất nhỏ gọn so với dòng siêu tele, và tôi có thể cầm tay chụp liên tục trong thời gian dài mà hoàn toàn không thấy mệt mỏi.

Giá thành của chiếc ống kính này cũng giúp nó dễ tiếp cận hơn nhiều so với các loại prime super-telephoto cao cấp khác. Kết hợp cùng khả năng lấy nét tự động siêu nhanh và cực kỳ chính xác, độ sắc nét tuyệt vời, màu sắc sống động thì đây đúng là một "chiến thắng" về mặt hiệu suất ống kính. Chất lượng xóa phông cũng rất cuốn hút; Sony đã làm nên một kiệt tác thực sự với chiếc lens này.

Tính năng:

Sony FE 400mm f/4.5 GM OSS được trang bị những tính năng đỉnh cao như mô-tơ lấy nét tự động XD kép, hệ thống chống rung quang học ba chế độ cực kỳ hiệu quả và vô số chi tiết hỗ trợ cầm nắm tiện lợi.

Thiết kế:

Đây là một kiệt tác về việc thu nhỏ kích thước. Nó gói gọn tiêu cự siêu tele 400mm vào một thân máy vừa cực kỳ nhỏ gọn, nhẹ nhàng lại vô cùng chắc chắn và có khả năng chống chịu thời tiết.

Hiệu suất:

Lấy nét tự động nhanh như chớp và bền bỉ theo dõi chủ thể. Chống rung quang học hoạt động hoàn hảo và chất lượng hình ảnh thì đẹp tuyệt vời ở mọi khía cạnh.

Giá trị sử dụng:

Tôi sẽ không nói rằng đây là một ống kính rẻ tiền, nhưng xét về thiết kế, khả năng cầm nắm và hiệu suất tổng thể, nó mang lại giá trị vượt trội so với số tiền bỏ ra.

Tác giả: Nexshop

NexShop là thương hiệu phân phối đồ công nghệ uy tín hàng đầu. Nơi mua sắm máy ảnh và các thiết bị công nghệ uy tín với đầy đủ các mặt hàng từ phụ kiện đến các dòng sản phẩm cao cấp. Thương hiệu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, ống kính, máy ảnh, thiết bị công nghệ,... NexShop phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Số điện thoại: 0868417786

Email: okharon@gmail.com

Địa chỉ: Số 10 - Ngõ 12 - Phố Trần Quý Kiên - Quận Cầu Giấy - Thành Phố Hà Nội"